در جایی پولی به بانک می‌دهد برای اینکه این پول را در جای دیگر خودش‌ برود بگیرد . مثل کاری که در قدیم معمول بود : اشخاصی که به شهری مسافرت‌ می‌رفتند ، برای اینکه پول را همراه خود نبرند و از خطر محفوظ بماند آن را به تاجری که در آن شهر طرف داشت می‌دادند و حواله می‌گرفتند و در آن شهر با مختصری کمتر از طرف می‌گرفتند . مثلا هزار تومان در اینجا می‌داد و نهصد و پنجاه تومان در مقصد از طرف می‌گرفت . حواله بانک هم همین‌طور است . آیا این اشکال دارد یا خیر ؟ این شکل از نظر فقها اشکال ندارد . زیرا اشکال تنها در موردی است که‌ قرض دهنده زیادتر از قرض گیرنده بگیرد اما اگر قرض گیرنده چیزی اضافه‌ بگیرد ، اشکالی ندارد . در اینجا [ یعنی در حواله ] قرض دهنده اضافه‌ نمی‌گیرد بلکه کسری می‌گیرد . ممکن است اکنون چنین چیزی وجود نداشته باشد ، ولی کسی که با پولی معامله می‌کند شاید حاضر باشد مثلا هزار تومان بگیرد و بعد از چند ماه هزار و پنجاه تومان بدهد زیرا در این مدت روی این پول‌ معامله می‌کند . می‌گویند اگر اضافه بدهد اشکال دارد ولی اگر کسری بدهد اشکال ندارد . مسئله دیگری خرید و فروش سفته است ، سفته‌های حقیقی و سفته‌های صوری که‌ با هم فرق می‌کند . این بحث را به آخر صحبت موکول می‌کنیم .

دو نوع ربا

مسئله دیگر مسئله تعویض پول یک کشور با کشور دیگر است که از قدیم‌ معمول بوده حالا هم هست . در قدیم که در یک