باشد . معلوم می‌شود که ارث آنقدرها هم مفت به دست نمی‌آید . ارثی که‌ انسان به طبقه آینده یا به معتق یا به ضامن جریره یا به امام می‌پردازد ، همینطور مفت و مجانی نیست . آنها هم در برابر بعضی از خسارتهائی که‌ متوجه انسان می‌شود متعهدند ، ولو خود فرد هم تعهد داشته باشد . مگر در باب بیمه چه می‌گوئیم ؟ این هم همان است . فقط در بیمه می‌گوئیم چون‌ امکانات بیمه‌گر یا بیمه‌گزار بسیار وسیع است ، خسارت را حتما او می‌پردازد نه اینکه فرد هم موظف به پرداخت باشد . وقتی به من حق بیمه‌ می‌پردازم ، خسارتی را حتما باید شرکت بیمه بپردازد .
پس این بحثی که ما در باب دیه بر عاقله در فقه داریم خیلی نزدیک به‌ بحث بیمه است و من ندیده‌ام علمائی که در باب بیمه بحث کرده‌اند ، این‌ مطلب را آورده باشند .
از مسائل مهم بیمه اینست که بیمه شامل مسئولیتهای حقوقی می‌شود نه‌ مسئولیتهای جنائی [١] . کما اینکه بدون شک شامل تعهدهای حقوقی عمدی هم‌ نمی‌شود ، چون این معقول نیست که به کسی بگویند : اگر تو مال کسی را عمدا تلف کنی ، ما می‌پردازیم . آنوقت مرتب می‌رود مال مردم را از بین می‌برد و می‌گوید : خوب شرکت بیمه باید بدهد .

غاصب ضامن است

این مسئله در ابواب مختلف فقه مطرح است و یک نام خاص ندارد . گاهی‌ نام آن را همان ضمان می‌گذارند به معنای متعهد بودن ،

[١] [ در اینجا استاد به کتاب دکتر جباری در باب بیمه اشاره می‌کنند که در آنجا نیز به این مطلب اشاره شده است ] .