مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠٧
بیمه نیست بلکه خودش موضوع بیمه میشود . قهرا اینگونه بیمهها - مخصوصا
دومی - ممکن است از نظر اخلاقی اندکی مذموم باشد و لا اقل مکروه باشد و
بلکه شدیدتر از مکروه [١] ، چون در فقه ، معاملاتی که خود به خود سبب
میشود که انسان آرزویی بکند که آن آرزو به نفع مردم نیست ، چندان مطلوب
نیست ، مثل کفن فروشی . کفن فروشی چرا مکروه است ؟ چون بدیهی است هر
معامله گری دلش میخواهد معاملهاش رائج باشد . او نیز ته دلش آرزو
میکند که مشتریش زیاد شود و نتیجه آن هم معلوم است . البته اطبا از این
مسئله مستثنی هستند ( خنده حضار ) . در بیمه به شرط فوت اگر شخص سومی
بیاید چنین قراردادی ببندد ، قهرا اگر در این بین فرد بیمه شده نمیرد ،
به نفع مؤسسه بیمه است و اگر بمیرد به نفع بیمهگزار است . خواه ناخواه
بیمهگزار ته دلش چنین آرزویی پیدا میشود که قبل از انقضاء مدت ، آن
شخص بمیرد برای اینکه او بتواند وجه بیمه را از مؤسسه بیمه بگیرد . مسلم
میتوان گفت که این نوع بیمه ، معاملهای است مکروه شارع . ولی اگر وجه
بیمه را خود شخص بپردازد ، بعید است که چنین آدمی در دنیا پیدا بشود که
آرزو کند خودش زودتر بمیرد برای اینکه بیمهگر پول را مثلا به ورثهاش
بدهد .
در بیمه به شرط حیات قضیه بر عکس است . این نوع بیمه ممکن است از
نظر بیمه گر غیر اخلاقی باشد . بیمه به شرط حیات به
[١] [ آن نوع از بیمه به شرط فوت که شخص سومی کسی را بیمه میکند ، علاوه بر مکروه بودن ، اشکالی نیز دارد و آن این است که در این عمل ، ماهیت بیمه که تأمین است ، برای آن شخص سوم وجود ندارد و این کار برای او یک شرط بندی است . این مطلب را استاد شهید در بخش پرسش و پاسخ توضیح میدهند ] .