مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٥٨
١ - چنانکه میدانیم در باب ربا در اجتماع امروز دو ایراد است : یک
ایراد از طرف طرفداران رژیم سرمایه داری که میگویند ربا ضرورت اجتماع
پیشرفته است و به حال جامعه مفید است . البته مقصود ربای سرمایهای است
نه ربای مصرفی . ایراد دیگر از طرف مخالفین ربا است که میگویند اگر چه
در اسلام ربا تحریم شده اما آنقدر راه برای فرار از ربا باز شده که عملا
هیچ گونه منعی از رباخواری نیست .
٢ - یک مسئله عمده این است که ما ببینیم اگر اسلام ربا را تحریم کرده
، در صورتی که ربا کمک کار تاجر و کاسب و روغن چرخ اقتصاد است ، چه
چیزی به جای آن گذاشته است . ما میدانیم که اگر بانکها ( داخلی یا خارجی
) و صاحبان سرمایهها ی بزرگ پول خود را از بازار بیرون بکشند بازار
یکسره میخوابد .
جواب این است که اولا کمک گرفتن سرمایهدارهای کوچک از سرمایه دارهای
بزرگ منحصر به طریقه ربا نیست و ثانیا لزوم ندارد سرمایهدار بزرگ فرض
شود . سرمایه بزرگ را بدون سرمایهدار بزرگ یعنی با شرکتهای تعاونی
میتوان به وجود آورد .
٣ - آیا میتوان گفت تحریم مطلق ربا ( حتی ربای انتاجی و سرمایهای ) در
اسلام دلیل بر این است که اسلام ضد سرمایه داری است ، زیرا سرمایه داری
به ربا وابسته است ، نظام یک نظام سوسیالیستی است ؟ نه .
٤ - آیا میتوان از اینکه قرآن در مقابل ربا ، صدقه ( تعاون )
> قسمت از یادداشتها صرف نظر میکنیم و به امید خدا آن یادداشتها را برای استفاده اهل فن در یک کتاب مستقل منتشر خواهیم کرد ] .