[١] بحث دیگر این است که فرق دو دلیل آخر در فلسفه ربا چیست و آیا این دو دلیل با یکدیگر منافات دارند یا نه ؟ هر دو دلیل مبتنی بر اصل‌ مولد بودن ثروت می‌باشند و اصل : ارزش = کار را که می‌گوید فقط کار تولید ارزش می‌کند و بس ، و حتی اجاره را از راه مصرفی شدن تدریجی کار توجیه‌ می‌کند قبول ندارند . هر دو دلیل می‌گویند ثروت خود می‌تواند مولد باشد و هر دو دلیل می‌گویند هر ثروتی که تولید ثروت دیگر بکند مولودش مثل خودش‌ تعلق دارد به مالکش الا اینکه دلیل اول می‌گوید ربا نامشروع است چون پول‌ ثروتی است که مولد نیست خواه آنکه بعینه در دست شخص باشد و یا در ذمه‌ دیگری باشد . علت عدم مولد بودن این است که خاصیتی جز آیه بودن و رابط بودن ندارد ، واسطه مبادله است و مبادله ارزش علاوه ایجاد نمی‌کند چه در مورد پول و چه در مورد غیر پول . پس پول صلاحیت ندارد که سرمایه واقع‌ شود . پس این دلیل ناظر به خاصیت نوع سرمایه است که مولد نیست . اما دلیل دوم ناظر به نوع عمل است که قرض است . قرض تبدیل وجود عینی است به وجود ذمی ( معاوضه نیست ) ، قرض تملیک به غیر است به‌ ضمان به این نحو که در قبال تملیک عین به طرف ، طرف قبول می‌کند که عین‌ در ذمه او و عهده او موجود باشد . و چون وجود عینی ثروت مولد است نه‌ وجود ذمی او پس این عمل خاصیت تولید را از سرمایه از آن جهت که تعلق‌ دارد به مالک اول سلب می‌کند . مالیتش محفوظ است اما &gt