مساله ربا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٨
میتواند از آن استفاده کند در اختیار دیگری بگذارد . پول معنی حرفی است ، ولی همین معنی حرفی را در اختیار دیگری قرار میدهد . ما نمیگوئیم جریان " ک پ ک " تبدیل شود به جریان " پ پ " بلکه میگوئیم جریان " ک پ ک " ادامه پیدا میکند و به شکل " پ ک پ " در میآید که پول کوچکتر مبدأ است و پول بزرگتر منتها . همین را در اختیار دیگری قرار میدهد . ولی این ایراد وارد نیست . زیرا اینکه گفته میشود پول مولد نیست ، پول معنی حرفی است ، به معنی این است که پول فقط واسطه در مبادله است و خود مبادله فی حد ذاته ایجاد ارزش نمیکند خواه منشأ ارزش را کار بدانیم یا فایده و اثر و یا چیز دیگر ، یعنی دو کالا که در مقابل هم قرار میگیرند و مبادله میشوند به سبب مبادله ارزش بیشتری پیدا نمیکنند . پول نیز که واسطه میان دو مبادله است ، یعنی مبادله کالا به کالا را به وسیله مبادله کالا پول ، پول کالا ، آسان میکند ارزشی ایجاد نمیکند . این مطلب در مبادلههای عادی که در زمینههای احتیاجات شخصی صورت میگیرد ، یعنی مولد یک کالا با وساطت پول ، کالای دیگری به چنگ میآورد خیلی روشن است . اما در مبادلههای غیر معمولی یعنی مبادلههای تجاری که در واقع جریان به شکل " پ ک پ " است یعنی برای تاجر پول اصالت دارد ، جریان از پول کوچک آغاز و به پول بزرگتر ختم میشود و در حقیقت " ک " رابط و معنی حرفی میان دو " پ " است ، زیرا تاجر به خاطر احتیاج شخصی کالائی را نه میخرد و نه میفروشد ، بلکه او سرمایه داری است که برای ازدیاد سرمایه و پول کالا را خرید و