منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٥٥٣
نخواهد داشت، خواه طرف زنده باشد يا مرده.
مطلب ديگر اين كه ما گاهى از ارواح مقدسه درخواست دعا مى كنيم و گاهى درخواست شفاى بيمار و قضاى دين، آيا ميان اين دو درخواست فرق هست يا نيست؟ آيا دومى كار خدا است و يا به يك معنا كار خدا است و به يك معنا بشر نيز هست؟ در اين باره درگذشته سخن گفتيم و يادآور شديم كه ميزان كارهاى الهى چيست.
از اين بيان، مفاد حديثى كه فريقين نقل كرده اند و امروز دست آويز وهابى ها گرديده روشن مى شود و آن اين است كه پيامبر گرامى (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود:
«الدعا مخ العبادة;دعوت و خواندن، مغز پرستش است».[١]
وهابى مى گويد:اگر واقعيت پرستش، همان خواندن شخص است، در اين صورت درخواست شفاعت از اولياى الهى و ندا و دعوت آنان نيز پرستش شمرده مى شود; ولى اين استدلال سفسطه اى بيش نيست، زيرا شكى نيست كه مطلق دعوت شخص و نداى انسانى، عبادت نيست. از اين جهت مقصود از آن دعوت خاصى كه مغز عبادت شمرده شود، آن دعوتى است كه با الوهيت طرف همراه گردد; به عبارت ديگر، مقصود از «الدعا»، «دعاء اللّه» است. و مفاد حديث اين است كه «دعاء اللّه مخ العبادة; دعا و خواندن خداى جهان، روح عبادت است». اين حديث چه ارتباطى به دعوت انسان هاى پاك دارد كه هرگز درباره آن ها كوچك ترين اعتقاد به الوهيت وجود ندارد؟
[١] سفينة البحار، ماده دعا.