٨. گواه روشن بر اين كه مقام ربوبيت، همان مقام اداره امورو تدبير جهان آفرينش است اين است كه آيه (فَبِأَىّ آلاءِ رَبِّكُما تُكَذِّبانِ) سى و يك بار وارد شده است و لفظ «رب» با لفظ «آلاء» كه به معناى نعمت ها است كنار هم آمده اند. و طرح موضوع نعمت ها با مقام تدبيرى خدا نسبت به زندگى بشر و صيانت او از نابودى، مناسب و سازگارتر است.

٩. در قرآن در پنج مورد[١] مسئله شكرگزارى با لفظ «رب» همراه هم آمده است. و شكر در مقابل نعمت است كه مايه بقاى حيات انسان و ادامه زندگى و صيانت او از فساد و نابودى است وحقيقت تدبير انسان جز اين چيزى نيست.

١٠. در مواردى، قرآن درباره ربوبيت خدا سخن مى گويد، سپس بلافاصله سخنى از فرستادن باران و دادن اموال و اولاد و باغ و جوى ها به ميان آمده است. واين مسائل با مقام تدبير و كارگردانى جهان آفرينش سازگارتر است. چنان كه مى فرمايد:

(فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كانَ غَفّاراً* يُرْسِلِ السَّماءَ عَلَيْكُمْ مِدْراراً*وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوال وَبَنينَ وَيَجْعَلْ لَكُمْ جَنّات وَيَجْعَلْ لَكُمْ أَنهاراً).[٢]

«گفتم: از خدا طلب آمرزش كنيد، او آمرزنده گناهان است، آسمان را به باران فراوان مى گمارد و شما را با مال و فرزند كمك مى كند وباغ ها و جوى ها براى شما قرار مى دهد».[٣]

[١] ر.ك: سوره هاى ابراهيم، آيه ٧; نمل، آيه هاى ١٩و٤٠; سبأ، آيه ١٥; احقاف، آيه ١٥.
[٢] نوح(٧١) آيه ١٠ـ١٢.

[٣] ر.ك: سوره هود آيه ٥٢.