منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٣٠٥
و نازيبا نيست; اگر زشت و نازيبا است، از نظر ديگرى است; يعنى از نظر جنبه هاى عدمى و سلبى است.
مثلاً آميزش زن و مردى را در نظر بگيريد كه به صورت نامشروع و غير قانونى صورت مى گيرد، يك چنين آميزش از نظر جنبه هاى وجودى با آميزش مشروع و قانونى يكسان است; هر دو عمل، نتيجه فعاليت غريزه جنسى است. تنها تفاوتى كه ميان اين دو عمل وجود دارد اين است كه عمل نخست مورد امضاى خدا و يا قوه مقننه كشور نيست، در حالى كه عمل دوم، موافق قانون و مورد تأييد قوه مقننه است. بنابر اين عامل زشتى در «زنا» صفت نامشروع بودن عمل است كه صد در صدد يك امر عدمى است. و آن چه متعلق قدرت خدا است، جنبه وجودى شىء است نه جنبه عدمى و منفى آن. اصولاً امور عدمى و جنبه هاى منفى پست تر ازا ن هستند كه مورد تعلق قدرت و خلقت قرار گيرند.
شما با دقت در اين مثال مى توانيد، ديگر موارد را از قبيل ظلم و ستم، خدعه و حيله، جنايت و خيانت را به روشنى تجزيه و تحليل نماييد; مثلاً ظلم از آن نظر بد و زشت شمرده مى شود كه حق مظلومى را از بين مى برد و اجتماع را از رشد باز مى دارد. عين اين پرسش درباره بلاهاوا فات; مانند زلزله و سيل و... مطرح است. براى توضيح اين جواب، به تحليلى پيرامون شرور مى پردازيم.
تحليلى از بلاها و شرور[١]
در هر مكانى شرو يا موجود نامطلوبى به چشم مى خورد; با يك بررسى
[١] نگارنده پيرامون بلاها و شرور، از نظر ناسازگارى آن ها با حكمت و عدل الهى، در كتاب «شناخت صفات خدا» ص ٢٢٧ـ ٢٨٠ به طور گسترده بحث كرده است، علاقه مندان مى توانند به اين كتاب مراجعه كنند.