منشور جاويد - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٨٦
٢. دقت در صنعت كشتى رانى در دريا همراه با منافع اقتصادى آن.
٣. شناخت كاينات جوى از قبيل باد و ابر و باران و علل پيدايش آن ها.
٤. شناخت جان داران پخش شده در روى زمين كه اساس زيست شناسى را تشكيل مى دهند.
تدبير در اين مسائل، پيامدهايى دارد و مى تواند مبدأ شناخت هاى ديگرى گردد.
آيا هدف از توجه دادن ما به اين نظام بديع اين است كه از اين ره گذر، به صانع اين جهان و نظام پى ببريم يا اين كه از اين طريق، با صفات او از قبيل دانايى و توانايى آشنا شويم.
و يا اين كه هدف، مطلب سومى است و آن اين كه پس از آشنايى با آفريدگار دانا و توانا و مدبر و كارگردان، معنا ندارد كه موجودات زبون و مخلوقات ناتوان او را بپرستيم و از پرستش او سرباز زنيم و در واقع دعوت به توحيد در عبادت و پرستش است.
اين سه احتمال نه تنها در اين آيه مطرح است، بلكه در تمام آياتى كه بيان گر نظام آفرينش و قدرت خداوند بزرگ در صحنه طبيعت است حكم فرما مى باشد.
٢.(وَهُوَ الَّذى مَدَّ الأَرْض وَجعَلَ فِيها رَواسِىَوَأَنْهاراً وَمِنْ كُلِّ الثَّمراتِ جَعَلَ فيها زَوجَيْنِ اثْنَينِ يُغْشى اللَّيلَ النَّهارَإِنَّ فى ذلِكَ لآيات لِقَوم يَتَفَكَّرُونَ).[١]
٢. «اوست كه به زمين كشش و گسترش بخشيد و در آن كوه ها و جوى ها قرار داد و از همه ميوه ها جفت آفريد. شب و روز
[١] رعد(١٣) آيه ٣.