همان نيت و مقصدى كه سراغ علت طبيعى مى رفت و معتقد بود كه خدا اين اثر را به آن داده است،[١] به همان نيت سراغ علت غير طبيعى برود و معتقد گردد كه، خدا مثلاً در يك مشت خاك در شرايط خاصى شفا قرار داده است و يا خداوند به مسيح اين قدرت و نيرو را داده است كه اگر بخواهد مى تواند به اذن خدا، بيمارى را شفا بخشد و مرده اى را زنده كند.

اگر كسى پس از يأس از علل و اسباب طبيعى، روزنه اميد را به روى خود باز ببيند و سراغ تربت كربلا و دم مسيح برود، آيا صحيح است كه بگوييم وى خاك و يا مسيح را «اله» خود اتخاذ كرده است، در حالى كه مى گويد: «خدا به اين يك مشت خاك اين چنين اثر را بخشيده است و به مسيح، كه عبد و بنده خداست، اين چنين قدرت داده است». اگر تعقيب اسباب غير طبيعى به اعتقادى كه گفته شد شرك باشد، بايد تمسك به اسباب طبيعى نيز شرك شمرده شود.

شما مى توانيد عقيده او را (كه خدا در خاك «سيد الشهدا» شفا قرار داده و يا به مسيح اين چنين قدرت را داده است) تخطئه كنيد و از او دليل و گواه بخواهيد وبگوييد: هرگز خدا در خاك امام شفا قرار نداده و يا به مسيح چنين قدرت و نيرو نداده است، ولى حق نداريد او را به خاطر اين عقيده مشرك بدانيد، زيرا پايه بهره گيرى از سبب طبيعى و غير طبيعى در نظر او يكسان است. و معتقد است كه خدايى كه به خورشيد، فروزندگى و به ماه، درخشندگى، و به آتش، سوزندگى بخشيده و در عسل اثر شفا[٢] قرار داده است، همان خدا به خاك و مسيح اين قدرت و لطف را عنايت كرده

[١] همچنان كه در باره خورشيد و ماه چنين عقيده داريم و قرآن نيز مى گويد: (هُوَ الّذى جَعَلَ الشَّمْس ضِياء وَالقَمَر نُوراً) ( يونس، آيه ٥).
[٢] (فيه شفاء لِلناس) (نحل، آيه ٦٩).