(وَقالَ يا بَنِىَّ لا تَدْخُلُوا مِنْ باب واحِد وَادْخُلُوا مِنْ أَبْواب مُتَفَرِّقَة وَما أُغْنى عَنْكُمْ مِنَ اللّهِ مِنْ شَىْء إِنِ الحُكْمُ إِلاّ للّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوكَّلِ الْمُتَوَكِّلُونَ).[١]

«يعقوب گفت: فرزندانم! از يك در وارد نشويد، از دروازه هاى مختلف وارد شويد، در قبال خدا براى شما از من كارى ساخته نيست، فرمان روايى از آن خداست به او توكل مى كنم و توكل كنان بايد به او توكل نمايند».

«حكم» در لغت عرب، به معناى فرمان روايى است. گاهى مقصود از آن، فرمان روايى تكوينى و آفرينشى است كه مجموع جهان در قبضه قدرت و تدبير اوست (به گونه اى كه در بخش «توحيد در تدبير» مشروحاً از آن بحث شد) مقصود از (إِنِ الحُكْم) در آيه دوم همين است و ديگرجمله هاى آيه نيز آن را تأييد مى كند، زيرا يعقوب در حالى كه فرزندان خود را براى نيل به مقصد، راهنمايى مى كند و راه پيروزى در مصر را نشان مى دهد و مى گويد از چند در وارد شويد، فوراً مى گويد: از من براى شما كارى ساخته نيست، امور هستى در دست خدا است. بايد به او توكل كرد و متوكلان نيز بايد به او توكل كنند.

لحن آيه مى رساند كه هدف آيه، بيان حكومت و فرمان روايى تكوينى خداوند است كه در جاهاى ديگر با جمله (لَهُ مُلْكُ السَّماوات وَالأَرْض) [٢] به آن

[١] همان، آيه ٦٧.
[٢] حديد (٥٧) آيه ٢.