«وقتى جهان آفرينش را منظم ديدم و حركت كشتى و جانشينى شب و روز و حركت آفتاب و ماه را مشاهده كردم، استوار فرمان روايى و تدبير و به هم پيوستگى امور خلقت، گواهى داد كه مدبر يكى است».[١]

و گاهى مى توان روى جنبه هاى منفى اين برهان تكيه كرد و گفت: تعدد تدبير، مايه فساد نظام خلقت است. قرآن روى اين بيان تكيه مى كند و مى فرمايد:

(لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلاّ اللّه لَفَسَدَتا فَسُبحانَ اللّهِ رَبّ العَرْشِ عَمّا يَصِفُونَ).[٢]

«اگر در جهان خدايانى جز خدا بود، دستگاه آفرينش دچار فساد وتباهى مى شد. پيراسته است خدايى كه صاحب عرش است از آنچه وصف مى كنند».

در برخى از رواياتِ خاندان رسالت، هر دو بيان وارد شده است.

امام صادق (عليه السلام) در پاسخ هشام بن حكم كه از يگانگى آفريدگار سؤال مى كند مى فرمايد:

«اتصال التدبير و تمام الصنع كما قال اللّه عزّوجلّ:( لَوْ كانَ فِيهِما آلِهَةٌ إِلاّ اللّه لَفَسَدَتا);

پيوستگى نظام [٣]واستوارى خلقت، دليل بر يگانگى خدا است. آن چنان كه خود خدا مى فرمايد: اگر در آسمان ها و زمين خدايانى

[١] فلما رأيت الخلق منتظماً والفلك جارياً و اختلاف الليل و النهار والشمس و القمر دلّ صحّة الأمر و التدبير وائتلاف الأمر على انّ المدبر واحد.(توحيد صدوق، ص ٢٤٤).
[٢] انبياء(٢١) آيه ٢٢.
[٣] توحيد صدوق، ص ٢٥٠.