وعلت اخذ، همان است كه متذكر مى گردد كه روز رستاخيز با اين پيمان بر بندگان خود احتجاج كند و در آيه بعد چنين مى گويد: پيمان گرفتيم كه مبادا بگوييد پدران ما شرك ورزيده اند و ما فرزندان آنان هستيم. آيا ما را به خاطر كار باطل گرايان نابود مى كنى؟[١]

نزول اين آيه در محيط شرك، گواه بر آن است كه در آن محيط گروه قابل ملاحظه اى بودند كه با اين بيان مخالفت مى كردند.

هرگاه ربوبيت به معناى خالقيت است، فرض اين است كه مشركان عهد رسالت هرگز در اين مسئله اختلاف نداشتند تا مخالف پيمان محسوب گردند. ناچار پيمان شكنى آنان در مسئله تدبير جهان خلقت و كارگردانى آن بوده است.

٥. (...أَتَقْتُلُونَ رَجُلاً أَنْ يَقُولَ رَبِّى اللّهُ وَقَدْ جاءَكُمْ بِالبَيِّناتِ مِنْ رَبِّكُمْ...).[٢]

«آيا مردى را مى كشيد كه مى گويد: پروردگارتان «خدا» است وبا دلايلى از جانب او به سوى شما آمده است».

اين آيه مربوط به «مؤمن آل فرعون» است كه در قيافه دوستى با خاندان فرعون از موسى دفاع مى كند و مى خواهد او را از مرگ قطعى نجات دهد. و دلالت اين آيه بر اين كه «رب» به معناى خالق نيست روشن است، زيرا هرگز فرعون ادعاى خالقيت زمين و آسمان را نمى كرد و يا خود را شريك خدا در آفرينش نمى دانست، و تاريخ فراعنه نيز بر اين مطلب گواهى مى دهد. در اين صورت بايد دعوت موسى كه مى گفت: (ربّى اللّه) مربوط به تدبير و

[١] (أَو تَقُولُوا إِنّما أَشركَ آباؤُنا مِنْ قَبْل وَكُنّا ذُرِّيَّةً مِنْ بَعْدِهِمْ أَفَتُهْلِكُنا بِما فَعَل المُبْطِلُونَ) (اعراف/١٧٣).
[٢] غافر(٤٠) آيه ٢٨.