از بررسى آيات قرآن و مطالعه عقايد بت برستان، در كتاب هاى ملل و نحل به روشنى استفاده مى شود كه موضوع توحيد در خالقيت يك مسئله مورد اتفاق آنان بوده است، واشتباه و لغزش آنان در مراحل ديگر، مانند توحيد در تدبير و توحيد در عبادت بوده است; به عبارت روشن تر، همگى يا اغلب اتفاق نظر داشتند كه جهان يك خالق و يك آفريدگار بيش ندارد و خلقت وآفرينش اشياء، مربوط به او و از آن او است و در خلقت جهان براى او شريك و انبازى نيست. و اين حقيقت، به طور مكرر در قرآن وارد شده است كه به نقل يكى اكتفا مى كنيم:

(وَلَئِنْ سَأَلْتَهُمْ مَنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَالأَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُولُنَّ اللّهُ فَأَنّى يُؤْفَكُونَ).[١]

آرى، در آيين زردشت، اعتقاد به وجود دو مبدأ براى جهان به نام هاى «يزدان» و «اهريمن» مشهور است.[٢] هرچند عقيده وى در اين مسائل، با ابهام زيادى آميخته است.

[١] عنكبوت(٢٩)آيه ٦١.
[٢] ملل و نحل(ط مصر) ج١، ص ٢١٧.