پيش از آن كه درباره حقيقت توحيد افعالى، كه توحيد در خالقيت و توحيد در ربوبيت شاخه هايى از آن هستند، بحث كنيم ناگزيريم چند نكته را كه در مجموع مباحث توحيدى مفيد است متذكر شويم:

١. توحيد ذاتى به اين معنا كه ذات پروردگار يگانه است و مثل و مانند ندارد، و هم چنين توحيد در عبادت و اين كه جز خدا كسى شايسته عبادت و پرستش نيست، و پرستش غير او با شرك و خروج از دايره توحيد اسلامى مساوى است، مورد اتفاق تمام مسلمانان جهان است و اين دو نوع توحيد جزء اصول اوليه اعتقادى اسلامى به شمار مى رود و احدى از مسلمانان در اين دو نوع توحيد شك و ترديد نكرده است.

٢. «ابن تيميه» و پيروان مكتب او مانند «وهابيه» درخواست شفاعت از اولياى خدا و هم چنين توسل و استمداد از آن ها را با اصل توحيد در عبادت منافى مى دانند، در حالى كه ديگر فرقه هاى اسلامى يك چنين درخواست ها و توسلات را با اصل توحيد منافى نمى دانند. بنابر اين، اختلاف ابن تيميه و وهابى ها با ديگر فرقه هاى اسلامى در اصل توحيد در عبادت نيست; يعنى همگى اين اصل را پذيرفته اند كه نبايد غير خدا را پرستش كرد، و پرستش غير او شرك و خروج از توحيد اسلامى است، بلكه اختلاف آنان در مصاديق عبادت و پرستش است; ابن تيميه طلب شفاعت از اوليا و توسل و استمداد از ارواح