فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ٤٦٦ - عقايد
عبدالوهّاب نجدى به احياى نظريّههاى او پرداخت.
عبدالوهّاب نيز در آغاز هواخواهى نيافت و به سال ١١٦٠ ق. به شهر دِرعيّه از شهرهاى مشهور نجد رفت. امير آن ديار، محمّد بن مسعود- جدّ آل سعود- بود و عقايد عبدالوهّاب را براى تقويت حكومت خويش مناسب ديد. محمّد بن مسعود با محمّد بن عبدالوهّاب قرار گذاشت تا نيروى حكومتى خويش را براى تبليغ و ترويج مذهب او به كار اندازد؛ به شرط آن كه محمّد بن عبدالوهّاب نيز از گذر جايگاه دينى خويش، حكومت را تأييد و تقويت كند (وهّابيان، ٧٨ و ٧٩). از آن پس، اين دو تن به شهرهاى بسيارى لشكر كشيدند و هر كس را با عقايد خويش ناسازگار يافتند، كافر خواندند و كشتند.
بدين سان، روز به روز قدرت آل سعود روى به فزونى گذاشت و در سايه آن، آيين وهّابى نيز گسترش يافت. چون امپراتورى عثمانى به دست كشورهاى استعمارگر تجزيه شد، عربستان به آل سعود واگذار گشت؛ زيرا آنان بسيار قدرت يافته بودند و باورهايشان با اهداف استعمارگران ناسازگار نبود. از آن پس تاكنون وهّابيّت مذهب رسمى كشور عربستان است و وهّابيان مىكوشند تا مذهب خويش را در ديگر كشورهاى اسلامى ترويج دهند (آشنايى با فرق و مذاهب اسلامى، ١٤٤).
عقايد:
ويژگى بنيادى مذهب وهّابى، نفى و انكار است. عقايد وهّابى بر نفى عقايد و اعمال ديگر مسلمانان استوار است. آنان برخى اعتقادات و اعمال مسلمانان را با توحيد عبادى ناسازگار مىپندارند. وهّابيان توسّل به اولياى الهى و استمداد از آنان را بر نمىتابند و معتقدند كه بايد خدا را بىواسطه خواند و تنها بايد از او استمداد كرد و اگر كسى جز اين كند، كافر است (ر. ك. مجموعة الوسائل و المسائل، ٣- ١/ ٢٠، ٢١ و ٤٢- ٤٦؛ كشف الارتياب، ١٤٣- ١١٩). شيعيان در برابر وهّابيان، بر آناند كه اگر استمداد از غير خدا شرك است، بايد همه انسانها و از جمله وهّابيان را مشرك دانست؛ زيرا همه انسانها محتاج يكديگرند و خداوند، آنان را به يكديگر نيازمند ساخته است. شرك آن گاه تحقّق مىيابد كه استمداد از مخلوق، همراهِ خدا پنداشتن و مستقل پنداشتن او صورت گيرد. (توحيد) از قرآن و سنّت برمىآيد كه واسطه كردن بندگان صالح خدا براى