فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ٤٣ - نظريه تطور
انسان كنونى نباشند و به نسلى كه پيش از آدم و حوّا مىزيستهاند مربوط شوند.
شمار جمعيّت فعلى انسانها نظريّه هفت هزار سال را تأييد مىكند؛ زيرا اگر نسل انسان را از آدم و حوّا بدانيم، با توجّه به مرگ و ميرهاى طبيعى و نيز ناشى از جنگها و بيمارىها، شمار انسانها به قدرى مىرسد كه امروز هست. اين نظريّه بر آن است كه استخوانهاى كشف شده نيز به احتمال، از آنِ نوعى هستند كه پيش از آدم و حوّا مىزيسته است (معارف و معاريف، ١/ ٢٩١). درباره عمر موجودات ديگر، در قرآن كريم نشانههايى روشن يافته مىشوند كه نشان مىدهند برخى از آنها پيش از انسان وجود داشتهاند.
به عنوان مثال، قرآن مىفرمايد كه ما امانت را بر آسمانها و زمين و كوهها عرضه كرديم و آنها از حمل آن سر برتافتند و هراسيدند؛ ولى انسان آن را بر دوش گرفت (احزاب/ ٧٢). اين آيه تصريح دارد كه آسمانها و زمين و كوهها پيش از انسان وجود داشتهاند.
نظريّه تطوّر:
اين نظريّه بر آن است كه نسل انسان به نوعى حيوان شبيه ميمون برمىگردد كه در قرنهاى متمادى تطوّر و تكامل يافته و به انسان امروزى رسيده است (عقايد داروين، ١٢٦- ١١١). اسلام اين نظريّه را نمىپذيرد و بر آن است كه نسل انسان از آدم (ع) و حوّا است (الميزان، ١٦/ ٢٦٠- ٢٥٥). در اين جا مسئلهاى مطرح مىشود و آن، اين كه آيا فرزندان آدم (ع) و حوّا با يكديگر ازدواج كردهاند؛ در حالى كه ازدواج برادران و خواهران در اديان الهى حرام است؟ بدين مسئله پاسخهايى دادهاند؛ از جمله آنكه حرمت ازدواج برادر با خواهر، از احكام تشريعى است نه تكوينى و اين گونه احكام پيرو مصالح و مفاسدند. حكم تشريعى تغييرپذير است؛ امّا حكم تكوينى به هيچ روى تغيير نمىپذيرد. از اين رو، مىتوان گفت كه ازدواج برادر با خواهر در زمان حضرت آدم (ع) مفسده نداشته و بلكه براى بقاى نسل آدم (ع) مصلحت نيز داشته است.
در زمان شرايع بعدى بود كه چنين ازدواجى با مفسده مواجه شد و حرام گشت. پاسخهاى ديگرى نيز بدين مسئله دادهاند؛ از جمله آنكه خداوند، فرشتگان يا جنّيانى را به ازدواج فرزندان آدم درآورد (بحار الانوار، ١١/ ٢٤٩- ٢١٨؛ الاحتجاج، طبرسى/ ٢/ ٤٤).