فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ٣٩٦ - نتيجه
روا و آزاد است، بلكه كسانى كه از نيروى بيان و تبليغ حقايق برخوردارند، موظّفاند بدين كار همّت گمارند (آل عمران/ ٧١؛ اصول كافى، ١/ ١١٧). البتّه آزادى بيان نبايد موجب تضييع حقوق مادّى و معنوى افراد و جامعه شود.
د. آزادى رفتار:
آيين اسلام، انسان را در رفتارهايش آزاد مىداند؛ امّا براى اينكه به خود و ديگران آسيب نرساند، قيدها و محدوديّتهايى براى آن برنهاده است؛ بدين صورت كه هر كس بايد در رفتارهاى خصوصى و جمعىاش، به ارزشهاى دينى، اخلاقى و انسانى، پايبندى كند.
ه. رهايى از هر نوع بردگى:
دين اسلام با هر گونه بندگى غير خدا مخالف است و در آموزههاى عملى و نظرى خود مىكوشد تا اين پديده را از ميان بردارد (گفتارهاى معنوى، ١٥- ١٢).
نتيجه
آنكه، از نظرگاه اسلامى، بشر آزاد است تا بتواند به خوشبختى و رفاه دنيوى و اخروى برسد. از اين رو، چارهاى نيست مگر به آموزههاى دينى پايبندى كند. اسلام، رهايى مطلق شهوات و هوا و هوس و تجاوز به آزادى ديگران را نمىپذيرد.