فرهنگ شیعه - خطيبي کوشکک، محمد و همکاران - الصفحة ٣٥٠ - غدير خم مكانى كه پيامبر
غ
غدير خم: مكانى كه پيامبر ٦ به فرمان خدا على (ع) را به امامت نصب كرد
از روشنترين احاديث پيامبر اسلام ٦ درباره امامت و خلافت، حديث غدير خم است. چون پيامبر ٦ پس از حجّ اكبر، همراه شمارى بسيار از حجّاج رهسپار مدينه شد، ميانِ راه در جايى به نام «غدير خم» باز ايستاد و فرمان داد حاجيان نيز از حركت باز ايستند. آنگاه فرشته وحى فرود آمد و آيه تبليغ (مائده/ ٦٧) را نازل كرد. لحن آيه نشان مىدهد كه پيامبر ٦ موظّف است بىدرنگ پيام الهى را به مردم ابلاغ كند؛ پيامى كه احساس مىكرد ممكن است با مخالفت شمارى از مردم روبهرو شود. خداوند در اين آيه فرموده است كه اگر پيامبر ٦ پيام آيه را ابلاغ نكند، گويى رسالت خويش را ادا نكرده است. نيز در آيه آمده است كه خداوند، پيامبر خويش را از گزند مردم حفظ خواهد كرد (الغدير، ١/ ١٤ و ١٥؛ المراجعات، نامه ٥٧؛ اضواء على عقائد الشّيعة الاماميّة و تاريخهم، ١٣٣). وقتى كاروان از حركت بازايستاد و همه مردم در غدير خم گرد آمدند و ظهر فرا رسيد، پيامبر ٦ نماز ظهر را به جماعت گزارد و بر فراز منبرى از كجاوه شتران رفت و با صداى بلند خطبهاى را آغاز كرد. نخست از مردم پرسيد: «آيا من بر سرپرستى شما از خود شما سزاوارتر نيستم؟» مردم گفتند: «آرى، يا رسولاللّه!» اين پرسش پيامبر ٦ اشارتى بود به آنچه در قرآن آمده است و خداوند مىفرمايد: «النَّبِيُّ أَوْلى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ». آن گاه فرمود:
«مَنْ كُنْتُ مُولاهُ فَهذا عَلىٌّ مولاه» يعنى:
«هر كس من مولاى اويم، پس على مولاى او است.» بدين سان، پيامبر ٦- به فرمان الهى- براى على (ع) همان مقام ولايت را برنهاد كه خدا براى خود آن حضرت برنهاده بود. پس از خطابه پيامبر ٦ آيه «اكمال دين و اتمام نعمت»