توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٤٧٨ - احكام ديه

مسأله ٢٨٣٨- اگر انسان كارى كند كه زن حامله سقط كند، و آن سقط آزاد و محكوم به اسلام باشد، چنانچه چيزى كه سقط شده نطفه باشد، ديه‌اش بيست مثقال شرعى طلاى سكّه‌دار است، كه هر مثقال آن ١٨ نخود مى‌باشد، و اگر علقه يعنى خون بسته باشد، چهل مثقال است، و اگر مضغه يعنى پاره گوشت باشد، شصت مثقال و اگر استخوان شده باشد، هشتاد مثقال و اگر گوشت آورده ولى هنوز روح در او دميده نشده، صد مثقال، و اگر روح در او دميده شده، چنانچه پسر باشد ديه او هزار مثقال و اگر دختر باشد، ديه او پانصد مثقال شرعى طلاى سكه‌دار است و در جميع اين صور اگر عوض هر يك مثقال طلا ده درهم نقره بدهد كافى است.

مسأله ٢٨٣٩- اگر زن حامله كارى كند كه بچه‌اش سقط شود، بايد ديه آن را به تفصيلى كه در مسأله پيش گفته شد، به وارث بچه بدهد و به خود زن چيزى از آن نمى‌رسد.

مسأله ٢٨٤٠- اگر كسى زن حامله را بكشد، بايد ديه زن وبچه را بدهد.

مسأله ٢٨٤١- اگر پوست سر، يا صورت مردى را پاره كند، بايد يك صدم ديه انسان را كه در «مسأله ٢٨٣٤» گفته شد به او بدهد، و اگر به گوشت برسد وقدرى از آن را هم ببرد، بايد دو صدم بدهد و اگر خيلى از گوشت را پاره كند بايد سه صدم بدهد و اگر به پرده نازك استخوان برسد، چهار صدم، و اگر استخوان نمايان شود پنج صدم، و اگر استخوان بشكند ده صدم، و اگر بعضى از ريزه‌هاى استخوان از جاى خود بيرون آيد، پانزده صدم، و اگر به پرده مغز سر برسد بايد سى وسه صدم بدهد.

مسأله ٢٨٤٢- اگر به صورت كسى سيلى يا چيز ديگرى بزند به طورى كه صورت او سرخ شود، بايد يك مثقال ونيم شرعى طلاى سكه‌دار كه هر مثقالى ١٨ نخود است بدهد و اگر كبود شود، سه مثقال و اگر سياه شود، بايد شش مثقال شرعى‌طلاى سكّه‌دار بدهد ولى اگر جاى ديگر بدن كسى را به واسطه زدن سرخ يا كبود يا سياه كند، بايد نصف آنچه را كه گفته شد، بدهد.

مسأله ٢٨٤٣- اگر به حيوان حلال گوشت كسى زخم بزند، يا چيزى از بدن آن را ببرد، بايد تفاوت قيمت سالم ومعيوب آن را به صاحبش بدهد.