توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٥٠٤ - خريد و فروش سفتهها

حسابهاى جارى‌

كسى كه حساب جارى در بانكى دارد وپولى در بانك گذاشته، حق دارد كه هر مبلغى كه بخواهد وبيشتر از موجودى او نباشد، از بانك برداشت كند، بلى گاهى‌بانك اجازه مى‌دهد كه مشترى او با مبلغ معيّنى با نداشتن موجودى در حساب، برداشت كند واين برحسب اعتمادى است كه به مشترى خود دارد واين را برداشت آزاد مى‌نامند وبانك براى اين مبلغ فائده مى‌گيرد.

مسأله ٢٨٩٤- آيا جائز است كه بانك اين فائده را بگيرد؟

ظاهراً بلكه قطعاً گرفتن اين فائده جائز نيست براى اين كه فائده‌اى است براى قرض و آن ربا است ولى بنابر آنچه در اول مسائل بانكى گفته شد چنانچه به يكى از آن عناوين شرعى تطبيق كند، مانعى ندارد بلكه مى‌توان گفت كه گرفتن اين فائده صحيح باشد.

خريد و فروش سفته‌ها

ماليّت هر چيزى به يكى از دو چيز ثابت مى‌شود: اوّل اينكه آن چيز منافع وآثار خاصّى داشته باشد كه عقلاء براى آن منافع وآثار بر آن چيز رغبت پيدا مى‌كنند مانند چيزهاى خوردنى وآشاميدنى و آنچه از اين قبيل است؛ دوم اينكه از ناحيه مقامى كه اعتبار در دست اوست بر آن چيز اعتبار مالى داده شود مانند اسكناسهايى‌كه دولتها در اختيار مردم مى‌گذارند وتمبرهاى دولتى و هر شى‌ء بهادارى كه دولت براى او بها وماليّت قائل شده است.

مسأله ٢٨٩٥- بيع ومعامله وخريد وفروش از جهاتى با قرض ووام دادن فرق دارد وامتياز پيدا مى‌كند.

اوّل: اين كه در بيع وفروش چيزى را به ملك ديگرى در آوردن است، در عوض چيز ديگر نه بطور رايگان ومجانى و در قرض چيزى ومالى را به ملك كسى در آوردن است به اين كه آن مال در ذمّه گيرنده باشد و آنكس ضامن وعهده‌دار مانند آن چيز