توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٦٦ - احكام اجاره
و پولى كه مستأجر به صاحب ملك داده به او بر مىگردد، بلكه اگر طورى باشد كه بتواند استفاده مختصرى هم از آن ببرد، مىتواند اجاره را به هم بزند و اگر مدّتى استفاده كرده، اجرة المثل آن را بدهد.
مسأله ٢٢٢٨- اگر ملكى را اجاره كند، بعد از گذشتن مقدارى از مدّت اجاره به طورى خراب شود كه هيچ قابل استفاده نباشد، يا قابل استفادهاى كه شرط كردهاند نباشد، اجاره مدّتى كه باقى مانده، باطل مىشود و اگر استفاده مختصرى هم بتواند از آن ببرد، مىتواند اجاره مدّت باقيمانده را به هم بزند.
مسأله ٢٢٢٩- اگر خانهاى را كه مثلًا دو اطاق دارد اجاره دهد ويك اطاق آن خراب شود، چنانچه فوراً آن را بسازد وهيچ مقدار از استفاده آن از بين نرود اجاره آن باطل نمىشود ومستأجر هم نمىتواند اجاره را به هم بزند ولى وقوعش بعيد است كه بتواند فوراً تغيير نمايد كه هيچ مقدار از استفاده آن از بين نرود ولذا بنظر مىرسد اجاره نسبت به آن باطل باشد و در باقيمانده مىتواند اجاره را، مستأجر به هم بزند و هم چنين اگر ساختن آن به قدرى طول بكشد كه مقدارى از استفاده مستأجر از بين برود، اجاره به آن مقدار باطل مىشود ومستأجر مىتواند اجاره باقيمانده را به هم بزند.
مسأله ٢٢٣٠- اگر اجاره دهنده و يا مستأجر بميرد، اجاره باطل نمىشود. ولى اگر خانه مال اجاره دهنده نباشد، مثلًا ديگرى وصيّت كرده باشد كه تا او زنده است منفعت خانه مال او باشد يا اين كه خانه را از كسى اجاره نموده، چنانچه آن خانه را اجاره دهد و پيش از تمام شدن مدّت اجاره بميرد، از وقتى كه مرده اجاره باطل است.
مسأله ٢٢٣١- اگر صاحب كار بنّا را وكيل كند كه براى او عمله بگيرد چنانچه بنّا كمتر از مقدارى كه از صاحب كار مىگيرد به عمله بدهد، زيادى آن بر او حرام است و بايد آن را به صاحب كار بدهد ولى اگر اجير شود كه ساختمان را تمام كند وبراىخود اختيار بگذارد كه خودش بسازد، يا به ديگرى بدهد در صورتى كه كمتر از مقدارى كه اجير شده به ديگرى بدهد، زيادى آن براى او حلال مىباشد در صورتى كه ديگرى شاگرد او باشد كه ماهانه حقوق دريافت مىكند در غير اين صورت گرفتن زيادى اشكال دارد.