توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٦٤ - احكام اجاره

معمولًا پنجاه تومان است بايد پنجاه تومان را بدهد، اگر دويست تومان است بايد دويست تومان را بپردازد و نيز اگر بعد از گذشتن مقدارى از مدّت اجاره معلوم شود كه باطل بوده، بايد اجاره آن مدّت را به مقدار معمول به صاحب ملك بدهد.

مسأله ٢٢١٤- اگر چيزى را كه اجاره كرده از بين برود، چنانچه در نگهدارى آن كوتاهى نكرده و در استفاده آن زياده‌روى ننموده ضامن نيست و نيز اگر مثلًا پارچه‌اى را كه به خيّاط داده از بين برود در صورتى كه خيّاط زياده‌روى نكرده و در نگهدارى آنهم كوتاهى نكرده باشد، نبايد عوض آن را بدهد.

مسأله ٢٢١٥- هرگاه صنعتگر چيزى را كه گرفته ضايع كند، ضامن است.

مسأله ٢٢١٦- اگر قصّاب سر حيوانى را ببرد و آن را حرام كند چه مزد گرفته باشد، چه مجانى سر بريده باشد، بايد قيمت آن را به صاحبش بدهد.

مسأله ٢٢١٧- اگر حيوانى را اجاره كند ومعيّن نمايد چقدر بار بر آن بگذارد، چنانچه بيشتر از آن مقدار بار كند و آن حيوان بميرد يا معيوب شود، ضامن است، و نيز اگر مقدار بار را معيّن نكرده باشد وبيشتر از معمول بار كند وحيوان تلف شود يا معيوب گردد، ضامن مى‌باشد و بايد در هردو صورت براى مقدار زيادى، اجرت معمول را بدهد.

مسأله ٢٢١٨- اگر حيوانى را براى بردن بار شكستنى اجاره دهد چنانچه آن حيوان بلغزد، يا رم كند وبار را بشكند، صاحب حيوان ضامن نيست، ولى اگر به واسطه زدن و مانند آن كارى كند كه حيوان زمين بخورد وبار را بشكند، ضامن است.

مسأله ٢٢١٩- اگر كسى بچه‌اى را با اجازه ولىّ ختنه كند وضررى به آن برسد، يا بميرد چنانچه بيشتر از معمول بريده باشد، ضامن است و اگر بيشتر از معمول نبريده باشد، ضامن نيست.

مسأله ٢٢٢٠- اگر دكتر به دست خود دوا بدهد و در معالجه خطا كند و به مريض ضررى برسد يا بميرد، دكتر ضامن است ولى اگر درد و دواى مريض را به او بگويد، يا فقط بگويد فلان دوا براى فلان مرض فائده دارد و به واسطه خوردن دوا ضررى به مريض برسد يا بميرد، ضامن نيست.