توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٥١ - فروش طلا ونقره به طلا و نقره (صرف

يازدهم فروشنده نتواند جنسى را كه فروخته است تحويل دهد، مثلًا اسبى را كه فروخته فرار نمايد كه در اين صورت مشترى مى‌تواند معامله را به هم بزند (خيار تعذّر تسليم) واحكام اينها در مسائل آينده گفته خواهد شد.

مسأله ٢١٤٠- اگرخريدار قيمت جنس را نداند، يا در موقع معامله غفلت كند و جنس را گرانتر از قيمت معمولى آن بخرد، چنانچه به قدرى گران خريده كه مردم به آن اهميّت مى‌دهند، مى‌تواند معامله را به هم بزند و نيز اگر فروشنده قيمت جنس را نداند يا موقع معامله غفلت كند وجنس را ارزانتر از قيمت آن بفروشد در صورتى كه مردم به مقدارى كه ارزان فروخته اهميّت بدهند، مى‌تواند معامله را به هم بزند.

مسأله ٢١٤١- در معامله بيع شرط كه مثلًا خانه هزار تومانى را به دويست تومان مى‌فروشند وقرار مى‌گذارند كه اگر فروشنده سر مدّت پول را بدهد بتواند معامله را به هم بزند، در صورتى كه خريدار وفروشنده قصد خريد وفروش داشته باشند معامله صحيح است.

مسأله ٢١٤٢- در معامله بيع شرط اگرچه فروشنده اطمينان داشته باشد كه هرگاه سر مدّت پول را ندهد، خريدار ملك را به او مى‌دهد معامله صحيح است ولى اگر سر مدّت پول را ندهد حقّ ندارد ملك خود را از خريدار مطالبه كند و اگر خريدار بميرد، نمى‌تواند ملك را از ورثه او مطالبه نمايد.

مسأله ٢١٤٣- اگر چاى اعلا را با چاى پست مخلوط كند وباسم چاى اعلا بفروشد، مشترى مى‌تواند معامله رابه هم بزند.

مسأله ٢١٤٤- اگر خريدار بفهمد مالى را كه گرفته وشخص آن مال كه مورد معامله بود، عيبى دارد مثلًا حيوانى را بخرد و بفهمد كه يك چشم آن كور است، چنانچه آن عيب پيش ازمعامله در مال بوده و او نمى‌دانسته، مى‌تواند معامله را به هم بزند، يا فرق قيمت سالم و معيوب آن را معيّن كند و به نسبت تفاوت قيمت سالم و معيوب از پولى كه به فروشنده داده پس بگيرد مثلًا مالى را كه بچهار تومان خريده، اگر بفهمد معيوب است در صورتى كه قيمت سالم آن هشت تومان و قيمت معيوب آن‌