توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ٣٠٠ - ٥ - جواهرى كه بواسطه فرو رفتن در دريا به دست مىآيد

مسأله ١٨٣٣- اگر خمس مال حلال مخلوط به حرام را بدهد، يا مالى كه صاحبش را نمى‌شناسد به نيّت او صدقه بدهد، بعد از آن كه صاحبش پيدا شد چيزى بر او نيست مخصوصاً در صورتى كه به حاكم شرع داده باشد گرچه احتياط مستحب آن است كه حقّ او را بدهد.

مسأله ١٨٣٤- اگر مال حلالى با حرام مخلوط شود ومقدار حرام معلوم باشد وانسان بداند كه صاحب آن از چند نفر معيّن بيرون نيست ولى نتواند بفهمد كيست، واجب آن است كه رضايت همه را تحصيل كند و اگر ممكن نباشد يا مستلزم ضرر فوق‌العاده باشد، بايد عمل به قرعه در تعيين مالك بنمايد.

٥- جواهرى كه بواسطه فرو رفتن در دريا به دست مى‌آيد

مسأله ١٨٣٥- اگر به واسطه غوّاصى يعنى فرو رفتن در دريا لؤلؤ ومرجان يا جواهرى ديگرى بيرون آورند، روييدنى باشد يا معدنى، بنابر احتياط واجب اگر قيمت آن به ١٨ نخود طلا برسد، بايد خمس آن را بدهند، چه در يك دفعه آن را از دريا بيرون آورده باشند يا در چند دفعه، آنچه بيرون آمده از يك جنس باشد يا از چند جنس، يكنفر آن را بيرون آورده باشد يا چند نفر.

مسأله ١٨٣٦- اگر بدون فرو رفتن در دريا بوسيله اسبابى جواهر بيرون آورد، اگر قيمت آن به ١٨ نخود طلا برسد، بنابر احتياط، خمس بر آن واجب است و اگر از روى آب دريا، يا از كنار دريا جواهر بگيرد، در صورتى بايد خمس آن را بدهد كه آنچه را به دست آورده به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر باشد.

مسأله ١٨٣٧- خمس ماهى وحيوانات ديگرى كه انسان بدون فرو رفتن در دريا مى‌گيرد، در صورتى واجب است كه به تنهايى يا با منفعتهاى ديگر كسب او از مخارج سالش زيادتر باشد.

مسأله ١٨٣٨- اگر انسان بدون قصد اين كه چيزى از دريا بيرون آورد، در دريا فرو رود واتّفاقاً جواهرى به دستش آيد، بايد بنابر احتياط بايد خمس آن را بدهد.

مسأله ١٨٣٩- اگر انسان در دريا فرو رود وحيوانى را بيرون آورد ودرشكم آن‌