توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١١٧ - چيزهائى كه تيمّم به آنها صحيح است
ونماز را بدون كارهاى مستحبّى آن بجا آورد، بلكه اگر به اندازه سوره هم وقت ندارد، بايد غسل كند يا وضو بگيرد و نماز را بدون سوره بخواند.
چيزهائى كه تيمّم به آنها صحيح است
مسأله ٦٩٢- تيمّم بخاك و ريگ و كلوخ و سنگ صحيح است، ولى احتياط مستحبّ آن است كه اگر خاك ممكن باشد به چيز ديگرى تيمّم نكند.
مسأله ٦٩٣- تيمّم بر سنگ گچ و سنگ آهك صحيح است ولى تيمّم به گچ و آهك پخته، بنابر احتياط، اشكال دارد، و در صورتى كه غير از آنها ندارد احتياط واجب اين است كه تيمّم به آنها بنمايد و نماز بخواند و بعد هم قضا نمايد، و تيمّم به سنگ معدن مثل سنگ عقيق باطل مىباشد.
مسأله ٦٩٤- اگر خاك و ريگ و كلوخ و سنگ پيدا نشود، بايد به گرد و غبارى كه در فرش و لباس و مانند اينهاست تيمّم نمايد و چنانچه گرد پيدا نشود، بايد به گل تيمّم كند و اگر گل هم پيدا نشود، اقوى آن است كه نماز را بدون تيمّم بخواند، بعداً قضاى آن را بجا آورد.
مسأله ٦٩٥- اگر بتواند با تكاندن فرش و مانند آن خاك تهيّه كند، تيمّم به گرد باطل مىباشد و همچنين اگر بتواند گِل خشك كند و روى آن تيمم نمايد تيمم به گِل باطل مىباشد.
مسأله ٦٩٦- كسى كه آب ندارد اگر برف يا يخ داشته باشد، چنانچه ممكن است، بايد آن را آب كند و با آن وضو بگيرد يا غسل نمايد، و اگر چيزى كه تيمّم به آن صحيح است ندارد، احتياط واجب آن است كه با برف يا يخ اعضاء وضو يا غسل را نمناك كند، و اگر اين هم ممكن نيست به يخ يا برف تيمّم نمايد، ولى در دو صورت اخير نمازى را كه خوانده بايد قضا كند.
مسأله ٦٩٧- اگر با خاك وريگ، چيزى مانند كاه كه تيمّم به آن باطل است مخلوط شود، نمىتواند به آن تيمّم كند ولى اگر آن چيز به قدرى كم باشد كهدر خاك يا ريگ، از بين رفته حساب شود، تيمّم به آن خاك و ريگ صحيحاست.