توضیح المسائل (علوی) - علوى گرگانى، محمدعلى - الصفحة ١١ - مطلق ومضاف

برطرف شدن عين نجاست براى آب كشيدن چيز نجس روى آن مى‌ريزند، و از آن جدا مى‌شود اجتناب كنند، ولى آبى كه با آن مخرج بول و غائط را مى‌شويند با پنج شرط پاك است: اوّل- آن كه بو يا رنگ يا مزه نجاست نگرفته باشد، دوم- نجاستى از خارج به آن نرسيده باشد، سوم- نجاست ديگرى مثل خون يا بول يا غائط بيرون نيامده باشد، چهارم- ذرّه‌هاى غائط در آب پيدا نباشد، پنجم- بيشتر از مقدار معمول نجاست باطراف مخرج نرسيده باشد.

٣- آب جارى‌

مسأله ٢٨- آب جارى آبى است كه از زمين بجوشد وجريان داشته باشد مانند آب چشمه وقنات.

مسأله ٢٩- آب جارى اگرچه كمتراز كر باشد، چنانچه نجاست به آن برسد، تاوقتى بو يا رنگ يامزه آب به واسطه نجاست تغيير نكرده پاك است.

مسأله ٣٠- اگر نجاستى به آب جارى برسد، مقدارى از آن، كه بو يا رنگ يا مزه اش به واسطه نجاست تغيير كرده نجس است، وطرفى كه متصل به چشمه است اگرچه كمتر از كر باشد پاك است و آبهاى ديگر نهر اگر به اندازه كر باشد يا به واسطه آبى كه تغيير نكرده به آب طرف چشمه متصل باشد، پاك وگرنه نجس است.

مسأله ٣١- آب چشمه‌اى كه جارى نيست ولى طوريست كه اگر از آن بردارند باز مى‌جوشد، در صورتى كه عرف مردم او را صاحب مادّه بدانند، حكم آب جارى دارد، يعنى اگر نجاست به آن برسد، تاوقتى بو يا رنگ يامزه آن به واسطه نجاست تغيير نكرده، پاك است.

مسأله ٣٢- آبى كه كنار نهر ايستاده ومتصل به‌آب جارى است، حكم آب جارى‌دارد.

مسأله ٣٣- چشمه‌اى كه مثلًا در زمستان مى‌جوشد و در تابستان از جوشش مى‌افتد، فقط وقتى كه مى‌جوشد حكم آب جارى دارد.