شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ١٢٥ - اول كسى كه در مقابله نص قياس آورد ابليس بود
اعلام گرديد. اما پس از فتح مكه مسلمان شد و به مدينه رفت و از جانب ابو بكر مأمور جنگ با مرتدان گرديد. و اسلامِ او را به گونهاى ديگر نيز نوشتهاند و خلاف است كه در جنگ اجنادين يا يرموك در عهد عمر كشته شد (رك: الاصابه). از او حديثهايى روايت شده است.
پوره: پور:
|
خرد پوره آدم چه خبر دارد از اين دم |
كه من از جمله عالم به دو صد پرده نهانم |
|
(ديوان شمس، جزء سوم، ص ٣٠٠) محتملًا «ره» در پوره براى نشان دادن تحقير است مانند پسره.
پوره نوح: پسر نوح، كنعان كه داستان او در قرآن كريم (سوره هود) و در تفسيرها آمده است:
|
پسر نوح با بدان بنشست |
خاندان نبوتش گم شد |
|
گلستان در بعض نسخهها و از جمله در گلستان (مصحح مرحوم دكتر يوسفى) به جاى پسر نوح همسر لوط آمده ولى ظاهراً بلكه مطمئناً درست نيست زيرا بيت مأخوذ است از آيه شريفه «إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي» (هود، ٤٥). چنان كه در آيه ٤٠ سوره هود است، خداوند به نوح فرمود «از هر جفت دو تا و اهل خود را به كشتى ببر» و چون پسر او غرق شد، نوح گفت: «رَبِّ إِنَّ ابْنِي مِنْ أَهْلِي» خداوند در پاسخ او فرمود «او از اهل تو نيست او عمل غير صالحى است.» (هود، ٤٦). آن گاه نبوت از جانب پسر است نه از جانب زن، و پيداست كه كاتبى به سليقه خود در نسخهاى دست برده و ديگران از او پيروى كردهاند.
زاده خاكى: آدم.
زاده آتش: ابليس.