شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ١٨٨ - بقيه قصه زيد در جواب رسول

قصص قرآن ثعلبى و سور آبادى و تفسيرهاى قرآن از جمله تفسير كشف الاسرار ضمن تفسير سوره ٦ آمده است. اما داستان جوان را كه مولانا به نظم آورده است نيافتم.

كفافى نيز نويسد «در هيچ روايت اين قصه را نديدم» (شرح مثنوى، ج ١، ص ٥٩٦).

به هر حال نمى‌توان گفت مولانا اين داستان را از خود ساخته است. اما از آوردن آن غرضى خاص دارد، و آن اينكه دو دلى در كار و جستجوى حقيقت تا آن جا بايست كه حق آشكار نباشد و آن جا كه حقيقت روشن است تحرّى نبايد. جوان سليمان را به انگشترى مى‌شناخت چون انگشترى را در انگشت او نديد در باره وى دو دل شد. و چون انگشترى را با او ديد انديشه و تحرّى او برفت چه تحرّى آن گاه است كه حقيقت ناپيدا بود.

ب ٣٦٣٠- ٣٦٢٦ خيال: تصور، انديشه.

نور: نورانى، روشن.

باريده: مقصود باران است.

تار: در بعض نسخه‌ها «نار».

باليده: روييده، گياه.

يُؤْمِنوُنَ بِالْغَيْبِ: مى‌گروند به ناديده. جمله‌اى است از آيات قرآن كريم (بقره، ٣).

فانى سرا: اين جهان، جهان فانى، دنيا.

هل ترى فيها فطور: آيا مى‌بينى در آن شكافها. مأخوذ است از قرآن كريم: «الَّذِي‌