شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٢٩٧

ب ٣٩٩٧- ٣٩٩٠ لقمه‌اى دو: استعارت از مطالبى كه در طى بيتهاى خود بيان كرد و نكته‌هاى دقيق كه اظهار فرمود. «و مى‌توان اشارت به تمتع دنيوى گرفت.»[١] افسرده شدن جوشش فكرت: توجه از عالم جمع به عالم تفرقه.

گندمى: آن چه آدم در بهشت از خوردن آن منع شد، و در اينجا احتمالًا مقصود حالتى است كه او را از شور و نشاط باز داشته است.

كسوف: گرفتن آفتاب و در اينجا محجوب شدن مقصود است.

ذنب: دمب، دنباله و در اصطلاح منجمان نقطه تقاطع جنوبى فلك مايل است با سطح منطقة البروج. و نقطه شمالى آن رأس است. اگر خورشيد در عقده رأس و قمر در عقده ذنب بود و مقابله تمام تمام افتد خسوف واقع شود.

شعشاع: خوب خلقت، خوش نما، مقصود درخشندگى است.

خسوف: ماه گرفتن.

مشت گل: استعارت از اندك توجه به دنيا.

پروين: ثريا و آن شش ستاره است بر كوهان گاو.

پروين گسل: گسليده مانند پروين، پراكنده.

ماه پروين گسل شدن: از حالت جمع به حالت تفرقه افتادن.

جحود: انكار و در اينجا مقصود حجاب دل است.

لنج: لب.

ورد: گل.

مربّى: پرورده.

[١] تذكر آقاى دكتر عبد الكريم سروش