پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٩١ - رفتار با ابوذر غفارى

رفتار با ابوذر غفارى‌

عثمان بن عفان در آزار و اذيت مخالفان و ناراضيان سياست خود، شدت عمل نشان داد، جام خشم خود را بر سر آنان فرو ريخت و در جور و ستم بر آنان شدت بخشيد. ابوذر غفارى- كه با گرايش به اسلام باسابقه‌ترين ياران رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله به شمار مى‌آمد- از جمله ناراضيان و مخالفان سياست عثمان تلقى مى‌شد. عثمان وى را از اين كار منع كرد ولى او از شيوه خود دست بر نداشت. عثمان بر آشفت و با غيرقابل تحمل ديدن وجود ابوذر، وى را به شام تبعيد كرد، ابوذر در شام نيز به آگاهى دادن مردم پرداخت و در مورد سياست بنى اميه كه معاوية بن ابى سفيان فرمانرواى عثمان اموى در شام، آن را دنبال مى‌كرد، بدان‌ها هشدار داد.

معاويه از تلاش و فعاليت ابوذر به خشم آمد و طى نامه‌اى عثمان را در جريان خطر وجود ابو ذر، قرار داد. عثمان ابو ذر را به مدينه فرا خواند؛ ولى اين صحابى جليل القدر وظيفه امر به معروف و نهى از منكر و هشدار از خطر بدسگالان اموى را نسبت به اسلام و مسلمانان، هم‌چنان پى گرفت. عثمان تشخيص داد بهترين وسيله براى رهايى از مخالفت ابوذر، تبعيد وى به منطقه‌اى دور دست و خالى از سكنه است؛ به همين دليل دستور داد وى را به ربذه تبعيد كنند و با اشاره به مروان حكم از او خواست مسلمانان را از بدرقه و خداحافظى با ابوذر، باز دارد. ولى پيروان حق، با اين خواسته عثمان مخالفت كردند و عده‌اى از جمله امام على عليه السّلام، امام حسن و امام حسين، عقيل، عبد اللّه بن جعفر، عمار ياسر، آشكارا، جهت خداحافظى با ابوذر رهسپار گرديدند.

تاريخ نگاران به نقل سخنانى حكيمانه و حماسى از بدرقه‌كنندگان پرداخته‌اند