پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٣٢١ - شخصيت ادبى امام حسين عليه السلام

با اين‌كه حادثه كربلا از آغاز تا انجام ده‌ها خطابه پديد آورد، ولى خطابه‌هاى آتشين كه در عرصه طف و كربلا به ايراد آن پرداخت با ساختار و مضمون خاصى، داراى تنوع بودند. امام عليه السّلام در آن خطابه‌ها دشمن را به نامه‌هايى كه برايش فرستاده بودند و به اطاعت خدا و يارى‌رسانى او و نيز دست برداشتن آن‌ها از يارى خود، يادآورى نموده كه در يكى از آن‌ها آمده است:

«تبّا لكم ايتها الجماعة و ترحا، أحين استصرختمونا و الهين، فأصرخناكم موجفين مؤدّين مستعدّين سللتم علينا سيفا لنا في أيمانكم وحششتم علينا نارا قدحناها على عدوّكم و عدوّنا فأصبحتم البا على اوليائكم و يدا عليهم لأعدائكم بغير عدل أفشوه فيكم و لا أمل أصبح لكم فيهم الا الحرام من الدنيا أنالوكم و خسيس عيش طمعتم فيه ...»؛

مردم كوفه! مرگتان باد؛ اين شما بوديد كه با ابراز عشق و علاقه از ما درخواست كمك كرديد و آن‌گاه كه ما به دادخواهى شما پاسخ مثبت داده و بى‌درنگ و با احساسى انسانى به يارى‌تان شتافتيم، شمشيرهاى آخته‌اى را كه از آن خود ما بود بر ضد ما به كار گرفتيد و آتش فتنه‌اى را كه دشمن مشترك ما و شما برافروخته بود، شعله‌ور ساختيد و به حمايت از دشمنان و بر ضد پيشوايان خود بپاخاستيد، بى‌آن كه دشمنان گامى در راه عدل‌وداد به سود شما بردارند و يا اميد آينده‌اى بهتر از آنان داشته باشيد جز اين‌كه متاع حرامى از دنيا به شما رسانده و اندكى از عيش‌ونوش دنيايى را به كامتان چشاندند ...

اين خطابه افزون بر دارا بودن دو عنصر محاكمه و عاطفه، سرشار از عناصر متنوع هنرى است و تنها درخور توان هنرمندى حرفه‌اى است كه‌