پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٢٧ - الف - جور و ستم بر عجم

٢. سياست تفرقه افكنى‌

معاويه سياست خود را براساس ايجاد تفرقه ميان مسلمانان بنا نهاد، ولى بر اين باور بود كه حكومتش جز با گسترش دادن خصومت و دشمنى ميان مسلمانان پا بر جا نخواهد ماند. وى از حيله و نيرنگى برخوردار بود كه با تكرار و اجراى دقيق آن، در انجامش مهارت داشت و آن را در مورد مخالفان خود در دولت اعم از مسلمان و غيرمسلمان به كار مى‌گرفت. اساس اين نيرنگ را تلاشى مستمر در ايجاد تفرقه و پراكندگى، با شبهه‌افكنى و برانگيختن كينه‌توزى‌ها ميان مخالفان تشكيل مى‌داد كه برخى از اين افراد خاندان و نزديكان وى به شمار مى‌آمدند. يكدلى و سازگارى دو انسان بر جسته و سرشناس براى معاويه قابل تحمل نبود و رقابت طبيعى ميان چنين افرادى، معاويه را در جهت ضربه زدن به آنان كمك مى‌كرد[١].

الف- جور و ستم بر عجم‌

معاويه در مورد غير عرب‌ها فوق‌العاده ستم روا داشت و آنان را به خوارى و ذلت كشاند و يك‌بار تصميم گرفت آن‌ها را يكجا نابود كند. به گفته تاريخ‌نگاران: معاويه، احنف بن قيس و سمرة بن جندب را خواست و به آنان گفت: جمعيت عجم‌ها فزونى يافته به گونه‌اى كه گذشته‌ها به فراموشى سپرده شده است. گويى مى‌بينم كه اينان با چنگ انداختن بر عرب‌ها، بر آنان حاكميت خواهند يافت. از اين‌رو، تصميم گرفته‌ام عده‌اى از آنان را از دم تيغ بگذرانم و

[١] . حياة الامام الحسن؛ ٢/ ١٣٥ به نقل از عقاد در كتابش« معاوية فى الميزان»/ ٦٤.