پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٨٤ - ٤ عزم و اراده امت و روح مبارزهجويى

نقل شده: يزيد بن معاويه از شنيدن خبر شهادت امام حسين عليه السّلام بسيار شادمان شد و عبيد اللّه بن زياد را ارج و احترام فراوان نهاد؛ ولى ديرى نپاييد با آگاهى از وضعيت مردم و خشم و لعن و ناسزاى آنان نسبت به خود، نادم و پشيمان گشت و ميان او و ابن زياد اختلاف به وجود آمد.[١]

در واقع احساس گنهكارى به حالتى از احساس و عاطفه سرشار از سوز و گداز و توان و نيرو و تمايل شديد مردم به انتقام‌جويى از حكومت اموى، تبديل شد به گونه‌اى كه بسيارى از مردم را بر آن داشت كه براى جبران گذشته خود كه دست از يارى امام حسين عليه السّلام برداشتند، به جمعيت‌هاى اسلامى پيوسته و در برابر حكومت ستم‌پيشه اموى دست به شورش مسلحانه بزنند.

درست است كه ما نمى‌توانيم اين موضع‌گيرى مسلمانان را موضعى عقلانى و برآمده از درك فساد و تباهى حكومت اموى و دور بودنش از اصول و مبانى رسالت اسلام بدانيم ولى موضعى صادقانه و راستين به شمار مى‌آمد كه زمامداران، به دشوارى مى‌توانستند همانند تسلط بر موضع عقلانى، بر آن استيلا يابند. به همين دليل زمامداران ستم‌پيشه با دشمنى و خصومتى كه نسبت به خاندان پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله داشتند، براى اين جنبه، حساب‌هاى فراوانى باز مى‌كردند.

٤. عزم و اراده امت و روح مبارزه‌جويى‌[٢]

قيام حسين بن على عليه السّلام عزم و اراده انبوه مسلمانان را زنده و روح مبارزه‌جويى را در آنان برانگيخت و وجدان مسلمانانى را كه به پستى و

[١] . تاريخ طبرى ٤/ ٣٨٨، تاريخ الخلفاء/ ٢٠٨.

[٢] . براى آشنايى بيشتر از شرح ماجرا به كتاب« ثورة الحسين النظرية، الموقف، النتايج» نوشته شهيد سيد محمد باقر حكيم/ ١٠٠، مراجعه شود.