پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ١٥١ - ٢ شيوه معاويه در اعلان بيعت يزيد

بدين‌سان، معاويه اجراى طرح خود را در جهت بيعت گرفتن رسمى براى يزيد بطور موقت به تأخير انداخت تا با اتّخاذ اقدامات و تدابير ديگرى در فرصتى مناسب زمينه اعلان رسمى آن را فراهم آورد.

٢. شيوه معاويه در اعلان بيعت يزيد

معاويه با اين احساس كه خاندان منحرف اموى پذيراى حكومت يزيد پس از او نخواهند شد تا چه رسد به صاحب اصلى خلافت امام حسن و پس از او امام حسين عليهما السّلام و تعدادى از فرزندان صحابه كه قطعا بدان تن در نخواهند داد. از اين‌رو، فوق‌العاده كوشيد تا با گزينش راه‌هاى ديگرى مسلمانان را با فريب يا زور به بيعت با يزيد گستاخ، وادارد از جمله:

الف- شاعران را براى تراشيدن فضيلت براى يزيد به خدمت گرفت تا به بيان توان و قدرت او بپردازند و مسأله جانشينى وى را همه‌جا منتشر سازند تا مردم به ولايت‌عهدى او تن در دهند[١] و با اشاره به فرمانروايان خود و سخنوران در شهرها، از آن‌ها خواست فضيلت‌هاى ساختگى يزيد را در همه جا گسترش دهند.

ب- در اين مسير به بذل و بخشش اموال هنگفتى پرداخت و مخالفانى را كه نه به خاطر اعتقاد و علاقه به اسلام، بلكه به انگيزه‌هاى شخصى با يزيد سر مخالفت داشتند، خريدارى كرد.[٢]

ج- با احضار هيئت‌هايى از بزرگان و شخصيت‌هاى انصار، ماجراى جانشينى يزيد را با آنان به بحث و مناقشه گذاشت تا مخالف و موافق و نقاط

[١] . اغانى ٨/ ٧١، شعراء النصرانيه بعد الاسلام/ ٢٣٤ از لويى شيخو يسوعى.

[٢] . الكامل فى التاريخ ٣/ ٢٥٠.