پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٢٢٣ - خيانت به مسلم بن عقيل

مسلم و هوادارانش، دست به توطئه زد و موفق شد به مخفيگاه و محل حضور آن حضرت دست يابد[١] و اين ماجرا آغاز عقب‌نشينى مردم به شمار مى‌آمد كه از استقامت و پايدارى در برابر جور و ستم، دست برداشتند.

عبيد اللّه فرمانرواى جديد توانست با به كار گرفتن حيله و نيرنگ، هانى بن عروه كه فرستاده حسين عليه السّلام را پناه داده بود و به بهترين شكل ممكن از او پذيرايى نموده و در نظرخواهى و انديشه و تدبير با وى تشريك مساعى داشت، دستگير نمايد و پس از گفت‌وگوى طولانى كه بين آن‌دو صورت گرفت وى را به شهادت رسانده و دستور داد، پيكر پاكش را در برابر ديدگان انبوه جمعيت از بلندى دارالاماره به زير افكندند. با اين عمل ترس و بيم در دل مردم راه يافت، دست از يارى خود برداشتند و همه روانه خانه‌هاى خويش شدند و گويى اين قضيه اصلا ارتباطى با آن‌ها نداشت.[٢]

وقتى مسلم از ماجراى هانى اطلاع حاصل كرد و شاهد دست برداشتن قبيله بزرگ مذحج از يارى وى بود، با ياران خود از جايگاهش خارج و جارچى وى ميان مردم، آنان را به همراهى دعوت كرد و با آن جمعيت دارالاماره را به محاصره درآورد محاصره ابن زياد تنگتر و كار برايش فوق العاده دشوار شد، ولى با زيركى و مكر و حيله توانست، بر اين دشوارى فائق آيد و مردم را از اطراف مسلم پراكنده سازد.[٣]

ابن زياد جاسوسانى را ميان مردم فرستاد تا با تظاهر به فراخواندن مردم به‌

[١] . اعلام الورى ١/ ٤٤٠، اخبار الطوال/ ١٧٨، مناقب آل ابو طالب ٤/ ٩١، فتوح ابن اعنم ٥/ ٩، تاريخ طبرى ٤/ ٢٧١، انساب الاشراف/ ٧٩.

[٢] . الكامل فى التاريخ ٣/ ٢٧١، فتوح ابن اعثم ٥/ ٨٣، اعلام الورى ١/ ٤٤١.

[٣] . سيرة الائمه الاثنى عشر، بخش دوم/ ٦٣، اعلام الورى ١/ ٤٤١، مناقب آل ابو طالب ٤/ ٩٢، الكامل فى التاريخ ٣/ ٢٧١.