پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٣ - ٤- وسيله پذيرش توبه آدم عليه السلام

على عليه السلام و فرزندان معصوم او از نسل فاطمه زهرا عليها السلام است كه هر كس دست به دامن ولاى آنها زند و در خطّ آنها حركت كند، قدم در راه مستقيمى گذارده است كه او را به خدا نزديك، و از گمراهى و انحراف دور مى‌سازد.

٤- وسيله پذيرش توبه آدم عليه السلام‌

در آيه ٣٧ سوره‌ «بقره» آمده است كه: «آدم عليه السلام پس از «ترك اولى» «كلماتى از سوى پروردگارش دريافت داشت؛ (و با آن توبه كرد.). و خداوند توبه او را پذيرفت؛ زيرا او توبه پزير ومهربان است.» فَتَلَقّى آدَمُ مِنْ رَبِّهِ كَلَماتٍ فَتابَ عَلَيْهِ انَّهُ هُوَ التَّوابُ الرَّحيمُ‌.

در اينكه اين كلمات، كه خداوند به آدم عليه السلام براى توبه القاء نمود چه بوده است؟

در ميان مفسّران گفتگو است. گروهى آن را اشاره به همان چيزى مى‌دانند كه در آيه ٢٣ سوره‌ «اعراف» آمده: قالا رَبَّنا ظَلَمْنا انْفُسَنا وَ انْ لَم تَغْفِرْلَنا وَ تَرْحَمْنا لَنَكُونَنَّ مِنَ الْخاسِرينَ‌: «آن دو (آدم و حوّا عليها السلام) گفتند: پروردگارا! ما به خويشتن ستم كرديم؛ و اگر تو ما را نبخشى و بر ما رحم نكنى، به يقين. از زيانكاران خواهيم بود».

بعضى آن را اشاره به دعاها و نيايش‌هاى ديگر، و از جمله دعاى يونس هنگامى كه درشكم ماهى زندان بود يعنى جمله‌ سُبْحانَكَ انّى كُنْتُ مِنَ الظّالِمينَ‌ دانسته‌اند.

ولى در روايات متعدّدى كه از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله يا صحابه نقل شده، آن كلمات سوگند دادن خداوند به حق محمّد و على و فاطمه و حسن و حسين عليهم السلام بوده است.

سيوطى در الدّر المنثور در ذيل همين آيه از ابن عبّاس‌نقل مى‌كند كه من از رسول خدا صلى الله عليه و آله پرسيدم: منظور از اين كلماتى كه آدم عليه السلام از خداوند دريافت داشت و