پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٨ - آيه انذار و هدايت

سپس فرمود: وَلِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ (يعنى على عليه السلام)، و بعد افزود تو چراغ فروزان مردم، و منتهاى هدايت، و امير قاريان قرآن (و آگاهان از اين كتاب آسمانى) هستى، من براين گواهى مى‌دهم كه تو چنين هستى». [١]

بعيد نيست كه پيامبر صلى الله عليه و آله اين سخن را در موارد متعدد و با بيانات مختلفى بيان كرده باشد و تعبيرات مختلف احاديث بالا شاهد گوياى اين مطلب است.

در منابع پيروان مكتب اهلبيت عليهم السلام نيز احاديث متعددى در اين زمينه آمده است كه در اين مختصر امكان نقل همه آنها نيست تنها به اشاره كوتاهى قناعت مى‌كنيم: در تفسير نورالثقلين حدود پانزده حديث، در اين زمينه نقل شده‌ [٢]، از جمله از امام باقر عليه السلام و امام صادق عليه السلام نقل شده است كه فرمودند: «كُلّ امامٍ هادِىُ كُلِّ قَوْمٍ فى زَمانِهِ» و در تعبير ديگرى: «كُلُّ امامٍ هادٍ لِلْقَرْنِ الَّذى هُوَ فيه»: «هر امام (معصومى) هدايت گر براى زمان خود است» يا «هدايت گر اقوامى است كه در زمان او زندگى مى‌كنند». [٣]

عجب اينكه بعضى از مفسّران تمام اين احاديث را به دست فراموشى سپرده و به اتكاى اقوال بعضى از صحابه كه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل نشده براى آيه فوق، معانى ديگرى ذكر كرده‌اند از جمله تفسيرى است كه از مجاهد نقل شده كه مى‌گويد:

منظور از منذر، محمد صلى الله عليه و آله و منظور از «لِكُلِّ قَوْمٍ هادٍ» اين است كه هر قومى پيامبرى دارند كه آنها را به سوى خدا دعوت مى‌كند»! تفسيرى كه بسيار بعيد به نظر مى‌رسد.

تفسير ديگرى از سعيد بن جبير نقل شده كه مى‌گويد: «منذر محمد صلى الله عليه و آله است و هادى خدا است!» در حالى كه ظاهر آيه اين است كه هدايت گر هر قومى غير از

[١]. تفسير الميزان. جلد ١١، صفحه ٣٢٧ ذيل آيه فوق.

[٢]. نور الثقلين، جلد ٢، صفحه ٤٨٢- ٤٨٥

[٣]. همان مدرك، صفحه ٤٨٣، حديث ١٩ و ٢٠.