عَلى بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ‌ من هستم، «وَ يَتْلُوهُ شاهِد» على عليه السلام است، مى‌گويد: بعضى از شيعه به اين احاديث براى خلافت على عليه السلام بعد از رسول خدا صلى الله عليه و آله استدلال كرده‌اند، زيرا در اين آيه على عليه السلام شاهد شمرده شده و در آيه‌ انّا ارْسَلْناكَ شاهِداً وَ مُبَشِّراً وَ نَذيراً، [١] پيامبر صلى الله عليه و آله شاهد و گواه معرفى شده است و نشان مى‌دهد كه مقام على عليه السلام همطراز مقام پيامبر صلى الله عليه و آله در ميان امت است، چون خداوند مى‌فرمايد: «وَيَتْلُوهُ» يعنى على عليه السلام به دنبال او مى‌آيد، اشاره به اين است كه او خليفه بعد از پيامبر صلى الله عليه و آله است.

سپس مى‌گويد: اين خبر صحيح نيست، و بعد روايتى نقل مى‌كند كه منظور از شاهد، زمان پيامبر صلى الله عليه و آله است. [٢]

مفسر المنار كه او هم در تعصّب نسبت به شيعه و مسائل مربوط به امامت على عليه السلام كمتر از آلوسى در روح المعانى نيست؛ در تفسير آيه سخت به دست و پا مى‌افتد و خود را در تكلفات عجيبى گرفتار مى‌سازد؛ از جمله اينكه مى‌گويد:

ظاهرترين معنى آيه اين است كه‌ «بيّنه» اشاره به علم يقينى پيامبر صلى الله عليه و آله به نبوت خويش است، و شاهد همان قرآن است، و از سعيد بن جبير نقل مى‌كند كه‌ «بيّه» قرآن و «شاهد» جبرئيل، و «يتلوه» به معنى تلاوت كردن قرآن است بر پيامبر صلى الله عليه و آله.

سپس مى‌گويد: در روايت ضعيفى آمده است كه شاهد زبان پيامبر صلى الله عليه و آله است كه قرآن را بر مردم تلاوت مى‌كرد، و درروايت ضعيف ديگرى كه شيعه آن را نقل كرده آمده است كه شاهد على عليه السلام است. [٣]

متأسفانه هميشه پيش‌داورى‌ها و پيش فرض‌ها مانع مهمى بر سر راه فهم آيات قرآن و روايات مشهور اسلامى بوده است، و در اينجا چند نكته حائز اهميت است:

١- شگفت آور است درباره حديثى كه اين همه طرق مختلف در كتب معروف و

[١]. سوره احزاب، آيه ٤٥، و سوره فتح، آيه ٨.

[٢]. روح المعانى، جلد ١٢ صفحه ٢٨.

[٣]. المنار، جلد ١٢، صفحه ٥٣.