پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٥ - ١- آيه صلوات و درود

ابْراهيمَ وَ بارِكْ عَلى مُحَّمَدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما بارَكْتَ عَلى ابْراهيمَ انَّكَ حَميدٌ مَجيدٌ»: «پيامبر صلى الله عليه و آله در نماز خود چنين مى‌فرمود: «الّلهُمَّ صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ كَما صَلَّيْتَ ...» [١]

از اين حديث روشن مى‌شود كه حتّى خود پيامبر صلى الله عليه و آله در نمازهايش اين صلوات را مى‌فرستاد.

بيهقى در ذيل يكى از رواياتى كه در آن سخن از نماز به ميان نيامده مى‌گويد:

اين روايات نيز ناظر به حال نماز است؛ زيرا جمله «قَدْ عَلِمْنا كَيْفَ نُسَلِّمُ»: «ما مى‌دانيم چگونه سلام بر تو بفرستيم»، اشاره به سلام در تشهّد است‌ (السَّلامُ عَلَيْكَ ايُّهَا النَّبىُّ وَ رَحْمَةُ اللَّهِ وَ بَرَكاتُه) بنابراين مراد از «صلوات» نيز همان فرستادن «صلوات در تشهّد» است. [٢]

و به اين ترتيب مسلمانان مأموراند همان گونه كه به عقيده تمام فرق مسلمين، سلام بر پيامبر صلى الله عليه و آله را به صورت‌ «السَّلامَ عَلَيْكَ ايُّهَا النَّبىُّ وَ رَحْمَةُ اللَّه» در تشهد نماز بگويند مأموراند كه صلوات بر پيغمبر صلى الله عليه و آله را نيز در تشهّد بگويند.

هر چند در ميان مذاهب چهارگانه اهل سنت در اينجا مختصر اختلافى ديده مى‌شود؛ شافعى و حنبلى‌ها مى‌گويند: صلوات بر پيامبر صلى الله عليه و آله در تشهّد دوّم واجب است؛ در حالى كه مالكى‌ها و حنفى‌ها آن را سنّت مى‌دانند. [٣] ولى طبق روايات فوق بر همه واجب است.

به هر حال كتاب هايى كه روايات مربوط به صلوات بر محمّد و آل محمّد صلى الله عليه و آله (به طور مطلق يا در خصوص تشهّد نماز) در آن نقل شده بيش از آن است كه در اين مختصر بيان شد. آنچه در بالا آمد؛ نمونه‌اى از اين روايات و اين كتب است. اين‌

[١]. همان مدرك، صفحه ١٤٧.

[٢]. سنن بيهقى، جلد ٢، صفحه ١٤٧.

[٣]. الفقه على المذاهب الاربعه، جلد ١، صفحه ٢٦٦ (طبع دار الفكر).