پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٩٣ - ١٠ و ١١- آيات سوره احزاب

ايمان آورده‌ايد! نعمت خدا را بر خود به ياد آوريد آنگاه كه (در جنگ احزاب) لشگرهايى (عظيم) به سراغ شما آمدند؛ ما با دو طوفان سختى بر آنها فرستاديم و لشگريانى كه آنها را نمى‌ديديد (و بدين وسيله آنها را در هم شكستيم)؛ و خداوند هميشه به آنچه انجام مى‌دهيد بينا است» [١]

مطابق اين آيه، يكى از عوامل شكست لشكر احزاب، تند باد شديدى بود كه بر آنها مسلط شد؛ و عامل ديگر جنود و لشگريان نامرئى خدا (فرشتگان الهى) بنابراين چگونه مى‌توان گفت: عامل پيروزى، على عليه السلام بوده است؟

پاسخ‌ اين سؤال اين است كه پيروزى در يك جنگ مى‌تواند عوامل متعددى داشته باشد، عامل نظامى، عامل طبيعى، عامل معنوى و غير اينها؛ و در اين ميدان سه عامل بدون شك دست به دست هم دادند كه تأثير هيچ كدام را نمى‌توان انكار كرد، كشته شدن عمر و بن عبدود بزرگترين سردار لشكر احزاب به دست تواناى على عليه السلام و وزش تندباد، و لشكر فرشتگان، در تمام مواردى كه چند عامل براى ايجاد يك حادثه دست به دست هم مى‌دهند، آن حادثه را مى‌توان به هر يك از آنها و يا همه آنها نسبت داد.

[١]. سوره احزاب، آيه ٩.