پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٠ - ١٣- آيه صديقون

ابونعيم و ابن مغازلى و موفق خوارزمى، از ابوليلى و ابو ايّوب انصارى نقل شده است.

كه اين هر دو گفتند پيامبر خدا صلى الله عليه و آله فرمود: «الصِّدِّيْقُونَ ثَلاثَة، حَبيبُ النَّجّارِ ... وَ حِزْقيلُ مُؤمِنُ آلِ فِرعَونَ ... وَ عَلِىُّ بنُ ابى طالِبٍ وَ هُوَ افُضَلُهُمْ.» [١]

در كنز العمال نيز همين معنى از ابن عبّاس نقل شده است. [٢]

احقاق الحق نيز اين حديث را از كتب مختلف و از طرق مختلف نقل كرده است. [٣]

گر چه احاديث فوق به طور مستقيم سخنى درباره مسأله خلافت نمى‌گويد، ولى اثبات مقام صديق امت بودن براى على عليه السلام چنان فضيلتى است كه هر گاه در كفّه ترازوى مقايسه او با ديگران گذارده شود برترى آشكارى را نشان مى‌دهد كه او را از همه شايسته‌تر براى مقام خلافت پيامبر معرفى مى‌كند.

عجب اينكه مطابق اين روايات كثيره، صديق اين امت على عليه السلام است، اما گروهى اين لقب را به ديگران داده‌اند، درست است كه در ذيل اين ايه روايتى نقل كرده‌اند كه صديقون هشت نفرند، از جمله ابوبكر و على عليه السلام. ولى اين روايت از پيامبر صلى الله عليه و آله نيست، رواياتى كه از پيامبر صلى الله عليه و آله نقل شده، على عليه السلام را صديق اين امت معرفى مى‌كند.

اين نكته نيز لازم به يادآورى است كه عموميت مفهوم آيه، تضادى با روايات فوق ندارد زيرا بارها گفته‌ايم كه اين گونه روايات ناظر به فرد اكمل است، يعنى مى‌گويد: كاملترين مصداق‌ «صديق»، در امت اسلامى على عليه السلام است، كسى كه بسيار صادق و راستگو بود، و قبل از تمام مردان امت ايمان آورد و تصديق پيامبر صلى الله عليه و آله نمود و پيامبر صلى الله عليه و آله عنوان‌ «صديق» در امت اسلامى به او داد.

در تفسير آيه بعد نيز مطالب فراوانى در اين زمينه مطالعه خواهيد فرمود.

[١]. ينابيع المودّة، صفحه ١٢٤ باب ٤٢.

[٢]. كنز العمال، جلد ١١، صفحه ٦٠١، حديث ٣٢٨٩٧.

[٣]. احقاق الحق، جلد ٣، صفحه ٢٤٣.