داشت، و انگشتر مزبور يك انگشتر نقره و ظاهراً كم قيمت بوده؛ بنابراين تعلق اين مقدار زكات جزيى به آن حضرت به هيچ وجه بعيد نيست، و اغراق‌هايى كه درباره قيمت آن انگشتر گفته‌اند به هيچ وجه پايه صحيحى ندارد.

٢- آيات توجّه كردن به سائل منافات با حضور قلب در نماز و غرق در مناجات پروردگار بودن ندارد؛- تا آنجا كه معروف است كه پيكان تير از پاى مباركش در حال نماز بيرون آورند و احساس نفرمود- [١] چگونه ممكن است در حال نماز به درخواست شخص سائل توجه كرده باشد؟!

پاسخ:

كسى كه اين ايراد را مى‌كند از اين نكته غفلت دارد كه شنيدن صداى سائل و كمك به او، پرداختن به غير خدا و توجه به خويشتن از امور دنيوى نيست؛ بلكه آن هم در واقع توجّه به خدا است. قلب پاك على عليه السلام در برابر صداى سائلان حسّاس بود، و به نداى آنها پاسخ مى‌گفت؛ او با اين كار عبادتى را با عبادت ديگر آميخت؛ و در حال نماز زكات داد، و هر دو براى خدا و در راه او بود.

وانگهى اين ايراد و خرده‌گيرى در واقع ايراد بر قرآن مجيد است، چرا كه خداوند در اين آيه دادن زكات را در حال ركوع مورد تكريم و تمجيد قرار داده، و اگر اين عمل نشانه غفلت و بى‌خبرى از ذكر خدا بود نبايد به عنوان يك صفت والا و با ارزش فوق العاده، روى آن تكيه شود. اين متعصّبان مى‌خواهند فضيلت على عليه السلام را انكار كنند در واقع به خدا ايراد مى‌گيرند

به كلام فخر رازى در اينجا درست توجّه كنيد: او مى‌گويد: لايق به حال على عليه السلام اين است كه مستغرق در ذكر خدا باشد، و كسى كه چنين باشد نمى‌تواند كلام ديگرى را بشنود و بفهمد (بنابراين توجّه به حال سائل بر خلاف آداب نماز است). [٢]

بايد از فخر رازى پرسيد اگر اين كار بر خلاف آداب نماز و حضور قلب است، پس‌

[١]. متن روايت چنين است: «رُوى انَّهُ وَقَعَ نَصْلُ فى رِجْله فَلَمْ يُمْكنْ مِنْ اخْراجِهِ فَقالَتْ فاطِمَة عليها السلام اخْرِجُوه‌فى حال صَلاته فَاِّنَهُ لايَحِسُّ بِما يَجْرى عَلَيْه حينَئذٍ فَاخْرِجَ فَهُوَ فى صَلاتِهِ! (محجّة الَبيضاءَ، جلد اول، صفحه ٣٩٨- احقاق الحق، جلد ٢، صفحه ٤١٤.

[٢]. تفسيركبير، جلد ١٢، صفحه ٣٠.