پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٥ - ٣- «ولايت تكوينى در مقياس معين»
١- «ولايت در امر خلقت و آفرينش جهان»
: به اين معنا كه خداوند به بندهاى از بندگان يا فرشتهاى از فرشتگان خود توانايى دهد كه عوالمى را بيافريند؛ يا از صفحه هستى محو كند؛ به يقين اين امر محالى نيست؛ چرا كه خداوند قادر بر همه چيز است و هر گونه توانايى را مىتواند به هر كس بدهد. ولى آيات قرآن در همه جا نشان مىدهد كه آفرينش عالم هستى و سماوات و ارضين و جن و انس و فرشته و ملك و گياه و حيوان و كوهها و درياها همه به قدرت پروردگار انجام گرفته، نه به وسيله بندگان خاصى يا فرشتگانش، و لذا همه جا نسبت خلقت به او داده شده؛ و در هيچ موردى اين نست (به طور گسترده) به غير او داده نشده است. بنابراين خالق آسمان ها و زمين ها و گياه و حيوان و انسان ها تنها خدا است.
٢- «ولايت تكوينى به معنى واسطه فيض بودن»:
به اين معنى كه هر گونه امداد و رحمت و بركت و قدرتى از سوى خداوند به بندگانش يا ساير موجودات جهان هستى مىرسد از طريق اولياء اللَّه و بندگان خاص او است. همانند آبهاى آشاميدنى خانههاى يك شهر كه همه از طريق شاه لوله اصلى مىگذرد؛ اين لوله عظيم آبها را از منبع اصلى دريافت مىداد و به همه جا مىرساند، و از آن تعبير به «واسطه در فيض» مىنمايند.
اين معنى نيز از نظر عقلى محال نيست، و نمونه آن در عالم صغير و در ساختار وجود انسان و تقسيم مواد حياتى به تمام سلولها از طريق شاهرگ قلب ديده مىشود، چه مانعى دارد كه در عالم كبير نيز چنين باشد؟
ولى بدون شك اثبات آن نياز به دليل كافى دارد، و اگر هم ثابت شود باز به اذن اللَّه است.
٣- «ولايت تكوينى در مقياس معين»
: مانند احياى مردگان و شفاى بيماران غير قابل علاج و امثال آن.