پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٣ - اشارات قرآنى و منطقى بر لزوم حجت الهى

خدا خالى نمى‌شود يا ظاهر است و يا پنهان‌ «انَّ اللَّهَ لا يُخلِى ارْضَهُ مِنْ حُجَّةٍ طَرْفَةَ عَيْنٍ، امّا ظاهِرٌ وَ امّا باطن.» [١]

اشارات قرآنى و منطقى بر لزوم حجت الهى‌

آن چه در روايات فوق آمده است با دليل عقلى نيز قابل تطبيق است؛ زيرا برهان لطف كه در آغاز بحث درباره لزوم وجود امام يا پيامبر الهى در هر عصرو زمان ذكر شد، و هم چنين مفاسدى كه بر نبودن آن ظاهر مى‌شود، در همه جا صادق است حتى در آنجا كه در كره زمين تنها يك جامعه دو نفرى باشد.

قاعده لطف مى‌گويد: كسى كه انسان را براى سعادت و تكامل آفريده، و تكاليفى بر دوش او افكنده، لازم است مقدمات هدايت و تربيت انسان را فراهم سازد و وسائل كافى براى رسيدن به اين هدف در اختيار او بگذارد، زيرا اگر چنين نكند نقض غرض كرده است، و خداوند حكيم هرگز چنين كارى مى‌كند.

شك نيست كه وجود عقل براى انسان، يا وجود رهبران عادى به تنهايى او را از خطاها و اشتباههات و گناهان حفظ نمى‌كند، و به تعبير ديگر علم انسان به تنهايى نمى‌تواند وصول او را به سر منزل مقصود يعنى اطاعت الهى و سعادت هميشگى رهنمون شود بلكه علاوه بر اين نياز به وجود كسى دارد كه با علم الهى ارتباط داشته باشد و از خطا و اشتباه و گناه مصون باشد، تا بتواند به خوبى اتمام حجت كند و راه را بى كم و كاست به انسان ها نشان دهد.

اين دليل در هر عصر و زمان و براى هر جامعه بزرگ و كوچك حتى يك جامعه دو نفرى نيز صادق است. بنابراين اگر در روى زمين جز دو نفر نباشد بايد يكى از آن‌

[١]. بحار الانوار، جلد ٤٧، صفحه ٤١.