پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٥ - خردهگيرى كه بر آيه مباهله دارند

مأمون عباسى از امام على بن موسى الرضا عليه السلام سؤال كرد دليل بر خلافت (بلافصل) جدت على بن ابيطالب عليه السلام چيست؟ فرمود: آيه «انفسنا»

مأمون عرض كرد: اگر «نسائنا» نبود!

امام در پاسخ او فرمود: اگر «ابنائنا» نبود!

علامه طباطبايى در تفسير اين جمله‌هاى كوتاه و پر معنى مى‌گويد: استدلال امام به آيه‌ «انفسنا» از اين جهت است كه خداوند على عليه السلام را همچون نفس و جان پيامبر صلى الله عليه و آله قرار داده (و بنابراين از همه افضل و شايسته‌ترين فرد براى امامت و خلافت است و در همه چيز جز مقام رسالت و نبوت شبيه او مى‌باشد).

پاسخ مأمون در واقع ايرادى است كه به اين استدلال گرفته مى‌گويد: كلمه «نسائنا» (زنان ما) مى‌تواند دليل بر اين باشد كه «انفسنا» به معنى «رجالنا» (مردان ما) مى‌باشد، نه به معنى كسى كه همچون جان پيامبر صلى الله عليه و آله است.

و پاسخ مجدد امام عليه السلام اشاره به اين است كه اگر «انفسنا» به معنى «رجالنا» بوده باشد ديگر جايى براى «ابنائنا» باقى نمى‌ماند. زيرا اين افراد نيز در واژه‌هاى رجال و نساء داخل هستند- اگر مؤنت باشند داخل در نساء و اگر مذكر باشند داخل در رجال-، بنابراين «انفسنا» به معنى «رجالنا» نيست (دقت كنيد) [١]

در بحار الانوار جريان مأمون به صورت ديگرى نقل شده است و ظاهراً سؤال و جواب ديگرى از امام على بن موسى الرضا عليه السلام در جاى ديگر است، اين روايت مى‌گويد: روزى مامون به امام على بن موسى الرضا عليه السلام عرض كرد: بالاترين فضيلت امام اميرالمؤمنين (على بن ابيطالب) را كه قرآن بر آن دلالت دارد بيان كنيد.

امام عليه السلام: «فرمود آيه مباهله است، خداوند مى‌فرمايد: فَمَنْ حاجَّكَ فيه ...

هنگامى كه اين آيه نازل شد رسول خدا صلى الله عليه و آله حسن و حسين عليهما السلام را فرا خواند پس‌

[١]. تفسير الميزان، جلد ٣، صفحه ٢٣٠، ذيل آيه مباهله.