پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٨ - خرده گيران در برابر سوره هَلْ اتى!

پوشى مى‌پذيرند، هر چند آثار ضعف از آن نمايان باشد، ولى با اين همه، باز هم موارد زيادى از زير شمشير انتقادات آنها سالم به درآمده كه همان نيز براى پى بردن به حقيقت كافى است.

به هر حال لازم است در اينجا به بخش عمده آن خرده‌گيرى‌ها اشاره شود:

١- اين فضيلت در صورتى صحيح است كه سوره در مدينه، و بعد از تولد امام حسن و امام حسين عليهما السلام نازل شده باشد- مشهور اين است كه امام حسن عليه السلام در سال سوم هجرى و امام حسين عليه السلام در سال چهارم متولد شده است- در حالى كه بسيارى معتقداند اين سوره مكى است- بنابراين با شأن نزول فوق سازگار نيست.

ولى بنا به گفته مفسّر معروف اهل سنت، قرطبى، مشهور علماء معتقداند كه اين سوره در مدينه نازل شده است (و قال الجمهور مدنيّه). [١]

گروه عظيم ديگرى نيز با اين سخن هم صدا شده‌اند، از جمله:

حاكم حسكانى اين سوره را جزء سوره‌هاى «مدنى» شمرده كه بعد از سوره‌ «الرحمن» و قبل از سوره‌ «طلاق» نازل شده است قابل توجه اينكه: دانشمند مزبور، هشت روايت در اين زمينه نقل كرده كه در همه آنها تصريح شده است كه سوره‌ «هل اتى»، مَدَنى است، اين روايات بعضى از «ابن عباس» و بعضى از عكرمه و حسن و بعضى از ديگران است.

او در ضمن كلماتش مى‌گويد: بعضى از دشمنان اهل بيت عليهم السلام بر اين داستان (شأن نزول سوره هَلْ اتى) اعتراض كرده‌اند كه اين سوره به اتفاق علماى تفسير در مكه نازل شده است در حالى كه اين داستان مربوط به مدينه است!

سپس مى‌افزايد چگونه اين شخص ادعاى اتفاق مفسران مى‌كند در حالى كه اكثر آنان بر خلاف اين عقيده‌اند و سوره را مدنى مى‌دانند؟! [٢]

در تاريخ القرآن ابوعبداللَّه زنجانى از كتاب نظم الدّرر، و تناسخ الايات والسور از جمعى از معاريف اهل سنت نقل كرده كه سوره‌ «انسان» (هَلْ اتى) از سوره‌هاى‌

[١]. تفسير قرطبى، جلد ١٠، صفحه ٦٩٠٩.

[٢]. شواهد التنزيل، جلد ٢ از صفحه ٣١٠- ٣١٥.