پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٢ - ٥- سوره هَل اتى
در كمتر سوره از سورههاى قرآن اين همه نعمتهاى بهشتى در حد بالا در كنار هم قرار گرفته؛ و اين نشان مىدهد كه منظور از «ابرار» در اينجا افراد عادى نيستند؛ بلكه نيكان و پاكانى در اوج عظمت و قرب به خدا مىباشند.
اين نكته نيز قابل توجه است كه نشانه هايى از «ابرار و نيكان» در آيات ٧- ١٠ اين سوره ذكر شده است كه وضع آن را روشنتر مىسازد؛ مىفرمايد:
يُوْفُونَ بِالنَّذْرِ وَ يَخافُونَ يَوْماً كانَ شَرُّهُ مُسْتَطيراً- وَ يُطْعِمُونَ الطَّعامَ عَلى حُبِّهِ مِسكيناً وَ يَتيماً وَ اسيراً- انَّما نُطْعِمُكُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لانُريدُ مِنْكُمْ جَزاءً وَ لا شُكُوُراً- انّا نَخافُ مِنْ رَبِّنا يَوْماً عَبُوساً قَمْطَريراً:
«ابرار» (نيكان) آنها به نذر خود وفا مىكنند، و از روزى كه شر و عذابش گسترده است مىترسند.
و غذاى (خود) را با اينكه به آن علاقه (و نياز) دارند به مستمند و يتيم و اسير اطعام مىكنند. (و مىگويند:) ما شما را بخاطر خدا اطعام مىكنيم، و هيچ پاداش و سپاسى از شما نمىخواهيم. ما از پروردگارمان خائفيم در آن روزى كه عبوس و سخت و است».
اما شأن نزول اين آيه: زمخشرى در تفسير معروف خود كشاف از ابن عباس چنين نقل مىكند كه حسن و حسين عليهما السلام بيمار شده بودند پيامبر صلى الله عليه و آله با جمعى (از ياران) از آنها عيادت كردند؛ صحابه رو به على عليه السلام كردند، گفتند: اى ابوالحسن! اگر براى شفاى فرزندت نذرى مىكردى خوب بود؛ على عليه السلام و فاطمه عليها السلام و خادمه آنها، فضه نذر كردند كه اگر آنها شفا يابند سه روز روزه بگيرند- در بعضى از روايات آمده كه حسن و حسين عليهما السلام نيز نذر كردند- [١] چيزى نگذشت كه هر دو شفا يافتند و چون غذائى نداشتند: على عليه السلام سه صاع (من) جو، وام گرفت؛ و فاطمه عليها السلام يك صاع آن را
[١]. نذر امام حسن و امام حسين عليهما السلام در روايت جعفى طبق نقل تفسير قرطبى آمده است (تفسير قرطبى، جلد ١٠، صفحه ٦٩٢٢).