پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٤ - ١- تفسير ولايت و مولى در حديث غدير

معنى دوست و يار و ياور تفسير كنند، زيرا يكى از معانى معروف‌ «مولى» همين است.

ما هم قبول داريم كه يكى از معانى‌ «مولى» دوست و يار و ياور است؛ ولى قرائن متعدّدى در كار است كه نشان مى‌دهد «مولى» در حديث بالا به معنى ولى و سرپرست و رهبر مى‌باشد. اين قرائن به طور فشرده چنين است:

١- مسأله دوستى على عليه السلام با همه مؤمنان، مطالب مخفى و پنهان و پيچيده‌اى نبود كه نياز به اين همه تأكيد و بيان داشته باشد؛ و احتياج به متوقف ساختن آن قافله عظيم در وسط بيابان خشك و سوزان و خطبه خواندن و گرفتن اعتراف‌هاى پى در پى از جمعيّت داشته باشد.

قرآن با صراحت مى‌گويد: إِنَّمَا الْمُؤمِنُونَ اخْوَةٌ: «مؤمنان برادر يكديگرند». [١] و در جاى ديگر مى‌فرمايد: وَالْمُؤمِنُونَ وَالْمُؤمِناتُ بَعْضُهُمْ اوْلِياءُ بَعْضٍ‌: «مردان مؤمن و زنان با ايمان، ولىّ (و يار و ياور) يكديگرند». [٢] خلاصه اينكه اخوّت اسلامى و دوستى مسلمانان با يكديگر از بديهى‌ترين مسائل اسلامى است كه از آغاز اسلام وجود داشت؛ و پيامبر صلى الله عليه و آله بارها آن را تبليغ كرد و بر آن تأكيد نهاد. به علاوه مسأله‌اى نبوده كه با اين لحن داغ در آيه بيان شود و پيامبر صلى الله عليه و آله از افشاى آن خطرى احساس كند. (دقّت كنيد)

٢- جمله‌ «الَسْتُ اوْلى بِكُمْ مِنْ انْفُسَكُمْ»: «آيا من نسبت به شما از خود شما سزاوارتر و اولى نيست» كه در بسيارى از متون اين روايات آمده است هيچ تناسبى با بيان يك دوستى ساده ندارد؛ بلكه مى‌خواهد بگويد، همان اولويّت و اختيارى كه من نسبت به شما دارم و پيشوا و سرپرست شما هستم، براى على عليه السلام ثابت است؛ و هر گونه تفسيرى براى اين جمله غير از آنچه گفته شد دور از انصاف و واقع بينى است. مخصوصاً با توجّه به تعبير «من انفسكم»: (از شما نسبت به شما اولى هستم).

٣- تبريك‌هايى كه از سوى مردم در اين واقعه تاريخى به على عليه السلام گفته شد؛

[١]. سوره حجرات، آيه ١٠

[٢]. سوره توبه، آيه ٧١.